Η ΟΜΙΚΡΟΝ πιο επιθετική από την Δέλτα- Παγκόσμια ανησυχία -Δεν ξέρουμε αντιμετωπίζεται με τα εμβόλια -Κίνδυνος για τα μονοκλωνικά

Συναγερμός έχει σημάνει σε παγκόσμιο επίπεδο για την εμφάνιση της νέας μετάλλαξης του κορονοϊού από τη Μποτσουάνα της Αφρικής.

Με ενταντικούς ρυθμούς εργάζονται οι επιστήμονες παγκοσμίως και ιδιαίτερα στη Βρετανία και τη Νότια Αφρική για να συλλέξουν όσο περισσότερες πληροφορίες -και σύντομα- σχετικα με την νέα μετάλλαξη του κορονοίού που εντοπίστηκε στη Μποτσουάνα (B.1.1.529) και στην οποία ο ΠΟΥ έδωσε το όνομα Όμικρον. Αν και είναι αρκετά νωρίς, ωστόσο ήδη η επιστημονική κοινότητα μπορεί να απαντήσει σε κάποια βασικά ερωτήματα, φέρνοντας άνησυχητικά νέα, δίχως όμως να λείπουν και τα καλά μαντάτα.

Η εφημερίδα Guardian συνέλεξε τις πρώτες απαραίτητες πληροφορίες, με όλα όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για την παραλλαγή Όμικρον, σε δέκα χρήσιμες ερωτήσεις-απαντήσεις

Η νέα παραλλαγή Όμικρον του κοροναϊού έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας – παρότι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Ευρώπη, προς το παρόν, είναι ελάχιστα και στη χώρα μας μηδενικά.

Για μία ακόμη φορά, όπως γίνεται πάντοτε – ειδικά με θέματα που δυνητικά απειλούν τη δημόσια υγεία – όταν κάτι σχετικά άγνωστο κάνει την εμφάνισή του, οι πληροφορίες είναι αρκετές, αλλά όχι επαρκείς για να βεβαιωθούμε ως προς την επικινδυνότητα του μεταλλαγμένου στελέχους του κοροναϊού.

Η εφημερίδα Guardian συνέλεξε τις πρώτες απαραίτητες πληροφορίες, με όλα όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής για την παραλλαγή Όμικρον, σε δέκα χρήσιμες ερωτήσεις-απαντήσεις.

Πώς ονομάζεται

Η παραλλαγή αρχικά αναφερόταν ως B.1.1.529, αλλά την Παρασκευή 26 Νοεμβρίου χαρακτηρίστηκε ως «παραλλαγή ανησυχίας» (VOC) από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, λόγω των «ασχετικών» μεταλλάξεών της και επειδή «τα προκαταρκτικά στοιχεία υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο επαναμόλυνσης με αυτή την παραλλαγή». Η νέα παραλλαγή ονομάστηκε «Όμικρον».

Πότε εντοπίστηκε για πρώτη φορά 

Η παραλλαγή Όμικρον αναγνωρίστηκε την Τρίτη 23 Νοεμβρίου και επισημάνθηκε ως ανησυχητική, λόγω του υψηλού αριθμού μεταλλάξεών της, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το μεταλλαγμένο στέλεχος στο να διαφύγει της ανοσίας – είτε φυσικής, είτε λόγω νόσησης, είτε λόγω εμβολιασμού – που έχει δημιουργήσει ο ανθρώπινος οργανισμός. Συνδέθηκε επίσης με μια αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων στην επαρχία Gauteng της Νότιας Αφρικής, μια αστική περιοχή που εμπεριέχει την Πρετόρια και το Γιοχάνεσμπουργκ, τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Αυτοί οι δύο παράγοντες έβαλαν γρήγορα το νέο στέλεχος στα «ραντάρ» των ειδικών διεθνώς, με τον επικεφαλής ιατρικό σύμβουλο της υπηρεσίας Υγείας και Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου να περιγράφει την Όμικρον ως «την πιο ανησυχητική που έχουμε δει».

Από πού προέρχεται

Αν και αρχικά συνδέθηκε με την επαρχία Gauteng (Γκαουτένγκ) της Νότιας Αφρικής, η παραλλαγή δεν προήλθε απαραίτητα από εκεί. Το παλαιότερο δείγμα συλλέχθηκε στην Μποτσουάναμ στις 11 Νοεμβρίου. Οι επιστήμονες λένε ότι ο ασυνήθιστος «αστερισμός» των μεταλλάξεων υποδηλώνει ότι μπορεί να εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια μιας χρόνιας λοίμωξης ενός ανοσοκατασταλμένου ατόμου, όπως ενός ασθενούς HIV/Aids που δεν υπεβλήθηκε σε θεραπεία.

Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες

Η παραλλαγή Όμικρον έχει περισσότερες από 30 μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη ακίδας – το «κλειδί» που χρησιμοποιεί ο ιός για να ξεκλειδώσει τα κύτταρα του σώματός μας – υπερδιπλάσιο από τον αριθμό που μεταφέρει η Δέλτα. Μια τέτοια δραματική αλλαγή έχει εγείρει ανησυχίες ότι τα αντισώματα από προηγούμενες λοιμώξεις ή εμβολιασμούς μπορεί να μην είναι πλέον καλά αντιστοιχισμένα. Με βάση τις γνώσεις που έχουμε ως προς τη λίστα των μεταλλάξεων, οι επιστήμονες αναμένουν ότι ο ιός είναι πιο πιθανό να μολύνει – ή να ξαναμολύνει – άτομα που έχουν ανοσία σε προηγούμενες παραλλαγές.

Είναι πιο μεταδοτική;

Αυτό δεν είναι ακόμη σαφές, αλλά η εικόνα που εμφανίζεται είναι ανησυχητική. Υπήρξε μια αύξηση των κρουσμάτων στη Νότια Αφρική – από 273 κρούσματα στις 16 Νοεμβρίου, σε περισσότερα από 1.200 μέχρι την αρχή αυτής της εβδομάδας. Περισσότερο από το 80% εξ αυτών προέρχονταν από την επαρχία Gauteng και η προκαταρκτική ανάλυση υποδηλώνει ότι η παραλλαγή Όμικρον έχει γίνει γρήγορα το κυρίαρχο στέλεχος. Η τιμή R, η οποία δείχνει πόσο γρήγορα αναπτύσσεται μια επιδημία, εκτιμάται ότι είναι 1,47 για τη Νότια Αφρική συνολικά, αλλά 1,93 για το Gauteng. Υπάρχει πιθανότητα να πρόκειται για μια στατιστική απόκλιση, που συνδέεται με ένα συμβάν υπερμετάδοσης, αλλά τα δεδομένα έχουν ήδη προκαλέσει αρκετή ανησυχία, οδηγώντας στη λήψη προληπτικών μέτρων.

Θα λειτουργήσουν τα υπάρχοντα εμβόλια;

Οι επιστήμονες ανησυχούν για τον αριθμό των μεταλλάξεων και το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές έχουν ήδη συνδεθεί με την ικανότητα αποφυγής της υπάρχουσας ανοσολογικής προστασίας. Αυτές είναι θεωρητικές προβλέψεις, ωστόσο, και διεξάγονται ταχέως μελέτες για να ελεγχθεί πόσο αποτελεσματικά τα αντισώματα εξουδετερώνουν τη νέα παραλλαγή. Τα πραγματικά δεδομένα για τα ποσοστά επαναμόλυνσης θα δώσουν επίσης σαφέστερη ένδειξη για την έκταση οποιασδήποτε αλλαγής στην ανοσία.

Οι επιστήμονες δεν αναμένουν ότι η παραλλαγή Όμικρον θα είναι μη αναγνωρίσιμη από τα υπάρχοντα αντισώματα, απλώς εκτιμούν ότι τα υπάρχοντα εμβόλια κατά του κοροναϊού μπορεί να παρέχουν λιγότερη προστασία. Επομένως, ένας κρίσιμος στόχος παραμένει η αύξηση των ποσοστών εμβολιασμού, συμπεριλαμβανομένων των τρίτων δόσεων για τις ομάδες κινδύνου.

Τι γίνεται με τα υπάρχοντα φάρμακα;

Οι επιστήμονες αναμένουν ότι τα πρόσφατα εγκεκριμένα αντιικά φάρμακα, όπως το χάπι Merck, θα λειτουργήσουν εξίσου αποτελεσματικά έναντι της νέας παραλλαγής, επειδή αυτά τα φάρμακα δεν στοχεύουν την πρωτεΐνη ακίδας, αλλά  λειτουργούν εμποδίζοντας την αναπαραγωγή του ιού.

Ωστόσο, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος τα μονοκλωνικά αντισώματα, όπως η θεραπεία με Regeneron, να αποτύχουν ή να αποτύχουν μερικώς, επειδή στοχεύουν τμήματα του ιού που θα έχουν μεταλλαχθεί.

Η Όμικρον θα προκαλέσει πιο σοβαρή νόσηση Covid;

Δεν υπάρχουν ακόμη πληροφορίες για το αν η παραλλαγή οδηγεί σε αλλαγή στα συμπτώματα ή τη σοβαρότητα του Covid – αυτό είναι κάτι που παρακολουθούν στενά οι Νοτιοαφρικανοί επιστήμονες. Δεδομένου ότι υπάρχει μια υστέρηση μεταξύ των λοιμώξεων και των πιο σοβαρών ασθενειών, θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες μέχρι να υπάρξουν σαφή δεδομένα. Σε αυτό το στάδιο, οι επιστήμονες λένε ότι δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να υποπτευόμαστε ότι η τελευταία παραλλαγή θα είναι είτε χειρότερη, είτε πιο ήπια.

Μάλιστα, όπως γνωστοποίησε ο καθηγητής, Ηλίας Μόσιαλος, η δρ. Angelique Coetzee, πρόεδρος του Νοτιοαφρικανικού Ιατρικού Συλλόγου, σε δηλώσεις της, ανέφερε πως από όσα γνωρίζουν ώς τώρα, η παραλλαγή Όμικρον προκαλεί ήπια ασθένεια. Πιο αναλυτικά, είπε πως τα συμπτώματα φαίνεται να διαρκούν 1-2 ημέρες και είναι κυρίως κούραση και μυαλγίες και κάποιες φορές συνοδεύονται από βήχα. Επίσης, από όσους κόλλησαν, κανείς δεν έχει χάσει την όσφρηση ή τη γεύση του και κάποιοι έχουν ήδη επιστρέψει στο σπίτι τους.

Επίσης, σχολιάζοντας την κατάσταση στα νοσοκομεία, ανέφερε πως δεν αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο φόρτο λόγω εισαγωγών από φορείς τής παραλλαγής Όμικρον. Και προσέθεσε ότι θα πρέπει να περιμένουμε κάποιες εβδομάδες για περισσότερα στοιχεία για τη μεταδοτικότητα – κυρίως για να δούμε τι κλινική εικόνα παρουσιάζουν οι ανεμβολίαστοι.

Μπορούν να τροποποιηθούν τα εμβόλια και πότε θα γίνει αυτό;

Ναι, οι ομάδες πίσω από τα εμβόλια εργάζονται ήδη για την ενημέρωση των εμβολίων με τη νέα πρωτεΐνη ακίδας, προκειμένου να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο να χρειαστεί μια νέα έκδοση.

Πολλές από τις εργασίες προετοιμασίας για μια τέτοια ενημέρωση έλαβαν χώρα όταν εμφανίστηκαν οι παραλλαγές Βήτα και Δέλτα, αν και σε αυτές τις περιπτώσεις τα υπάρχοντα εμβόλια «άντεξαν» καλά. Αυτό σημαίνει ότι οι ερευνητικές ομάδες ήταν ήδη έτοιμες να δημιουργήσουν νέες εκδόσεις εμβολίων και έχουν συζητήσει με τις ρυθμιστικές αρχές ποιες πρόσθετες δοκιμές θα απαιτούνταν. Ωστόσο, μπορεί να χρειαστούν ακόμη τέσσερις έως έξι μήνες προτού τα ενημερωμένα εμβόλια – εάν απαιτούνται – γίνουν ευρέως διαθέσιμα.

Πόσο πιθανό είναι να εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο;

Μέχρι στιγμής, η πλειονότητα των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ήταν στη Νότια Αφρική, με μια «χούφτα» στη Μποτσουάνα και το Χονγκ Κονγκ. Ένα άλλο κρούσμα εντοπίστηκε το βράδυ της Πέμπτης στο Ισραήλ και άλλα δύο κρούσματα είναι ύποπτα στη χώρα.

Την Παρασκευή, το Βέλγιο επιβεβαίωσε ότι είχε εντοπίσει κρούσμα της Όμικρον σε κάποιον που είχε ταξιδέψει στην Αίγυπτο και την Τουρκία, ενώ στη συνέχεια θετικά κρούσματα της νέας παραλλαγής εντοπίστηκαν στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ιταλία.

Παράλληλα, ύποπτα κρούσματα, που δεν έχουν ακόμη βρεθεί θετικά στην συγκεκριμένη παραλλαγή, εντοπίστηκαν στην Ολλανδία και την Τσεχία.

Το πιο ανησυχητικό, πάντως, όπως επισημαίνεται στον Guardian, είναι ότι, βάσει όσων έδειξε η προηγούμενη εμπειρία, οι ταξιδιωτικές απαγορεύσεις τείνουν να κερδίζουν χρόνο, αλλά αν δεν ακολουθήσουμε μια προσέγγιση μηδενικού Covid με σκληρά lockdown, αυτά τα μέτρα είναι απίθανο να σταματήσουν εντελώς την εξάπλωση μιας νέας παραλλαγής.

ΤαΝέα

Πού είναι η Μποτσουάνα

Η χώρα που λάτρεψε όσο καμία ο πρίγκιπας Χάρι προσφέρει αυθεντική ταξιδιωτική συγκίνηση, σαφάρι σε μερικά από τα πλέον παρθένα τοπία της Αφρικής και απέριττη δυτικού τύπου πολυτέλεια σε συσκευασία ανοιχτού κάμπινγκ και τιμή οκαζιόν.

Η χώρα στον βαθύ Νότο της Αφρικής -φημισμένη για την ατελείωτη σαβάνα της και το επιβλητικό δέλτα του ποταμού Οκαβάνγκο- τον τελευταίο μισό αιώνα έχει κατακτήσει πολλά -και διόλου ευκαταφρόνητα- ρεκόρ. Είναι η μακροβιότερη δημοκρατία της ηπείρου, αφού από το 1966, όταν δηλαδή κήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία παραμένοντας όμως μέλος της Κοινοπολιτείας, τίποτα δεν έχει διαταράξει το πολιτικό της σύστημα, ανήκει στις πλέον αναπτυσσόμενες χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής και κατάφερε να αυξήσει το κατά κεφαλήν ΑΕΠ από 70 δολάρια το 1960 σε 18.825 δολάρια, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του 2015.

Βέβαια, το ζήτημα είναι πόσο καταφέρνουν να ζήσουν οι κάτοικοί της για να απολαύσουν όσα μπορεί πια να τους προσφέρει -σε λελογισμένο πλαίσιο- η πατρίδα τους. Το προσδόκιμο ζωής στη χώρα που συγκαταλέγεται, μεταξύ άλλων, και στις πιο αραιοκατοικημένες του πλανήτη φτάνει μόλις τα 54 χρόνια. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην επιδημία του ιού HIV, από τον οποίο υπολογίζεται ότι είναι προσβεβλημένο το 21% του πληθυσμού. Στην περίπτωση της Μποτσουάνα, όμως, το ένα κακό, όπως θέλει η λαϊκή θυμοσοφία, δεν έφερε το άλλο. Τουναντίον, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση του HIV έστρεψε το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας, και κυρίως των όπου γης φιλάνθρωπων, στη χώρα, με σημαντικά οφέλη για τη δημόσια εικόνα εκείνων και κυρίως με θεαματική βελτίωση των δεικτών υγείας της χώρας, η οποία παρεμπιπτόντως έχει από τους χαμηλότερους δείκτες διαφθοράς στην Αφρική. Πλέον μόλις το 4% των νεογέννητων πάσχουν από συγγενή μετάδοση του HIV χάρη στα προγράμματα ενημέρωσης και πρόληψης.

Μια τέτοια μη κερδοσκοπική οργάνωση ίδρυσε το 2006 ο πρίγκιπας Χάρι με τον ιθαγενή πρίγκιπα Seeiso, με σκοπό να ενημερώσουν και να υποστηρίξουν τα παιδιά που έχουν προσβληθεί από τον ιό και να τα βοηθήσουν να κερδίσουν μια καλύτερη ζωή. Ονόμασαν τον οργανισμό τους Forget Me Not, δηλαδή μη με λησμόνει. Η επιλογή τους διόλου τυχαία ήταν και δεν είχε απλώς να κάνει με τη σημειολογική διεκδίκηση της ορατότητας γι’ αυτά τα συχνά ξεχασμένα παιδιά. Υπήρχε ένας ακόμη συμβολισμός, αφού αμφότεροι οι πρίγκιπες αφιέρωσαν τη φιλανθρωπική συνέργειά τους στις πρόωρα χαμένες μητέρες τους. Ειδικά, δε, για τον Χάρι, η Μπουτσουάνα έγινε το πολύ προσωπικό καταφύγιό του από το 1997, όταν λίγες εβδομάδες μετά τον αδόκητο θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνας, ο πατέρας του αποφάσισε, για να τον προφυλάξει από τη μιντιακή θύελλα που μαινόταν, να τον στείλει μαζί με τον αδελφό του, πρίγκιπα Γουίλιαμ, στην εν λόγω νοτιοαφρικανική χώρα. Τότε ο δούκας του Σάσεξ ήταν μόλις 12 ετών, όμως, όπως εξομολογήθηκε πολλά χρόνια αργότερα, στην Μποτσουάνα κατάφερε να βρει την ηρεμία, να συμφιλιωθεί με τους δαίμονές του, να βρει το αληθινό νόημα της ζωής στην απλότητα του τίποτα.

Εκτοτε ο έκτος στη σειρά διαδοχής για τον βρετανικό θρόνο επισκέπτεται ανελλιπώς την Μποτσουάνα -είτε με αφορμή το ανθρωπιστικό και οικολογικό του έργο, αφού στηρίζει ως χορηγός και το Rhino Conservation Botswana, ένα ταμείο για τη διάσωση των ρινόκερων από τη λαθροθηρία, είτε για να επικοινωνήσει με τον ανώτερο εαυτό του, δηλαδή για διακοπάρες. Βέβαια, την τελευταία φορά που επισκέφτηκε τον περιβεβλημένο με ιερότητα για εκείνον τόπο δεν ήταν πια μόνος. Είχε μαζί του τη μέλλουσα τότε σύζυγό του Μέγκαν Μαρκλ, η οποία έφυγε από την Μπουτσουάνα βαρύτερη κατά πολλά καράτια. Σύμφωνα με τον αστικό μύθο, ο Χάρι ζήτησε τη Μέγκαν σε γάμο στη διάρκεια του ταξιδιού τους που πραγματοποιήθηκε επ’ αφορμής των 36ων γενεθλίων της το καλοκαίρι του 2017, προσφέροντάς της ένα εντυπωσιακό δαχτυλίδι σφυρηλατημένο από τον εμβληματικό οίκο Cleave & Company με ένα διαμάντι από την Μποτσουάνα και δύο ακόμα από τη συλλογή της αείμνηστης πριγκίπισσας Νταϊάνας. «Είναι μέρες σαν κι αυτή που στ’ αλήθεια μου λείπει η μητέρα μου και η δυνατότητα να μοιραστώ μαζί της τα ευτυχή νέα μου. Αλλά με το δαχτυλίδι και όλα όσα συμβαίνουν είμαι σίγουρος ότι είναι μαζί μας και χοροπηδά από τη χαρά της κάπου αλλού», έλεγε μήνες αργότερα στη συνέντευξη που παραχώρησε. Το Παλάτι ποτέ δεν επιβεβαίωσε ότι η πρόταση γάμου έγινε σε αφρικανικό έδαφος, αντιθέτως στην ανακοίνωση που εξέδωσε στις 27 Νοεμβρίου του 2017 ανέφερε ότι οι αρραβώνες έλαβαν χώρα στο Λονδίνο.

Κάτι μάλλον δύσκολο να πιστέψει κανείς, όταν πληροφορείται ότι, εκτός από την περίθαλψη ρινόκερων και τις τυπικές επισκέψεις τους στα κέντρα του Forget Me Not, ο Χάρι και η Μέγκαν πέρασαν άπλετο χρόνο στο αδιαπραγμάτευτα ειδυλλιακό περιβάλλον του «Meno A Kwena». Πρόκειται ίσως για το διασημότερο resort της Μποτσουάνα που όμως απέχει πόρρω από εκείνο που έχει κανείς στον νου του ως δυτικού τύπου καταφύγιο για πάσχοντες από burn out syndrome. Στην πραγματικότητα, είναι ένα ανοιχτό οργανωμένο κάμπινγκ, απολύτως εναρμονισμένο με το φυσικό τοπίο στις όχθες του ποταμού Μποτέτι με εννέα πολυτελείς σκηνές σε μέγεθος έπαυλης. Οι εννέα ώρες δρόμου που απαιτούνται για να διανύσει κανείς τα 773 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Γκαμπορόνε και να φτάσει εκεί μπορεί να μοιάζουν -και να είναι- πολλές, όμως το resort, που στην πραγματικότητα είναι η επιτομή του glamping (νεολογισμός από το πάντρεμα των λέξεων «glamour» και «camping») αποζημιώνει για κάθε λεπτό της πολύωρης διαδρομής. Αλλωστε, πού αλλού στον κόσμο μπορεί να απολαύσει κανείς από τη βεράντα του μια ακάματη παρέλαση από κοπάδια ελεφάντων, αντιλοπών και ζεβρών; Το μόνο ανάλογης αισθητικής καταφύγιο που μπορεί να ανταγωνιστεί τη ναυαρχίδα του glamping είναι το «Nxabega Okavango Tented Camp», το οποίο, όπως προδίδει και το όνομά του, βρίσκεται βορειότερα, στο παρθένο δέλτα του ποταμού Οκαβάνγκο. Με περίπου 800 ευρώ ανά διανυκτέρευση μπορεί κανείς να απολαύσει διαμονή καταμεσής ενός οργιώδους φυσικού περιβάλλοντος και να κοιμηθεί κυριολεκτικά κάτω από τα αστέρια ενώ τον νανουρίζουν τα τιτιβίσματα των υποτροπικών πτηνών και τα ποδοβολητά και οι βρυχηθμοί των άγριων ζώων.

Οι υπεύθυνοι του εν λόγω camp προτείνουν ως ενδεδειγμένη περίοδο για να το επισκεφτεί κανείς από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο ενώ προσφέρουν στους επισκέπτες τους και ένα ζευγάρι κιάλια -απαραίτητα μαζί με την υπόλοιπη εξάρτυση για το σαφάρι- με τη βαρύτιμη υπογραφή του οίκου Swarovski. Ακόμα πιο βαθιά στη σαβάνα βρίσκεται το «Sanctuary Chief’s Camp». Χτισμένο πάνω σε ένα νησί καταμεσής του δέλτα, το μεγαλύτερο κομμάτι του οποίου ανήκει στο Εθνικό Πάρκο της χώρας και προστατεύεται από αυστηρή νομοθεσία, προσφέρει αν μη τι άλλο την πιο αμφίβια εμπειρία σε εκείνους που δεν έχουν τον παραμικρό ενδοιασμό να περιστοιχίζονται από 11 κυβικά χιλιόμετρα νερού. Πάντως, τα πενθήμερα πακέτα που πωλούνται αντί 1.100 δολαρίων ανά άτομο (δεν περιλαμβάνονται οι μετακινήσεις με ελικόπτερο) είναι ό,τι πρέπει για να γνωρίσει κανείς (και να μην παραγνωριστεί με) τη χλωρίδα και την πανίδα της Αφρικής. Πάντως, την αρχετυπική αποικιοκρατική και την πιο σοφιστικέ εμπειρία θα βρει κανείς ακόμα πιο βόρεια από τον Οκαβάνγκο, στο Εθνικό Πάρκο Τσόμπε. Εκεί περιμένει τον ακούραστο φυσιοδίφη η απροσποίητη πολυτέλεια του «Belmond Savute Elephant Lodge» και πιθανότατα οι περισσότεροι ελέφαντες, ύαινες και τσιτάχ που θα αντικρύσει ποτέ στη ζωή του.

.olivemagazine.g

ΔΕΙΤΕ ΤΟ VIDEO

26 Νοεμβρίου, 2021

Leave a Reply

Κατασκευή και φιλοξενεία ιστοσελίδων Computer World - Ζέλκας Ευριπίδης