ΘΕΜΑ ΥΓΕΙΑΣ (ΔΙΑΤΡΟΦΗ): Πορτοκάλι, το δώρο του χειμώνα για διατροφή και ομορφιά

Το πορτοκάλι είναι εσπεριδοειδές που ανήκει στην ίδια οικογένεια με το γκρέιπφρουτ και το μανταρίνι. Καλλιεργείται σε όλο τον κόσμο, σε θερμές περιοχές και είναι ιδιαίτερα δημοφιλές, λόγω της αρωματικής του γεύσης, αλλά και για τα σημαντικά οφέλη του για την υγεία μας.

Το πορτοκάλι είναι ένα από τα πιο κοινά και δημοφιλή φρούτα στον κόσμο, λόγω της εύκολης διαθεσιμότητάς του όλο το χρόνο και της νόστιμης γεύσης του. Καλλιεργείται σε όλο τον κόσμο, σε θερμές περιοχές και έχει δύο ποικιλίες, τη γλυκιά –που είναι συνήθως πιο αρωματική- και την πιο πικρή.

Εκτός όμως από το ότι είναι νόστιμα, τα πορτοκάλια περιέχουν επίσης πολλά απαραίτητα για τον οργανισμό μας θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνη Α, Β1 και C. Ένα πορτοκάλι, μας προμηθεύει με σχεδόν το 100% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε βιταμίνη C.

Επίσης τα πορτοκάλια είναι μια καλή πηγή αμινοξέων, βήτα-καροτένιου, φολικού οξέως, πηκτίνης, καλίου, ασβεστίου, σιδήρου, ιωδίου, φωσφόρου, μαγγανίου, νατρίου, χλωρίου και ψευδαργύρου. Ένα πορτοκάλι έχει πάνω από 170 διαφορετικά φυτοθρεπτικά συστατικά και περισσότερα από 60 φλαβονοειδή, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι έχουν αντικαρκινική και αντιφλεγμονώδη δράση, αλλά και ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Ο συνδυασμός του υψηλού ποσοστού αντιοξειδωτικών (βιταμίνης C) και φλαβονοειδών στα πορτοκάλια, καθιστά το πορτοκάλι ως ένα από τα καλύτερα φρούτα, που συμβάλλει στην προώθηση της βέλτιστης υγείας.

Η θρεπτική ανάλυση ανά 100 γραμμάρια πορτοκαλιού έχει ως εξής

Θερμίδες 49 kcal
Νάτριο 86 mg
Λιπαρά 0,2 γρ.
Πρωτεΐνες 1 γρ.
Υδατάνθρακες 12,2 γρ.
Ασβέστιο 41 mg
Σίδηρος 0,4 mg
Φώσφορο 20 mg
Νερό 200 γρ. Κάλιο 1 mg

Το πορτοκάλι είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, φυλλικό οξύ, κάλιο, σελήνιο και φυτικές ίνες, β – καροτίνη, πηκτίνη, κάλιο, ασβέστο, σίδηρο, ιώδιο, φώσφορο, μαγγάνιο, νάτριο, χλώριο και ψευδάργυρο.

Ένα μέτριο σε μέγεθος πορτοκάλι μας παρέχει 62 θερμίδες και μας προμηθεύει με σχεδόν το 100% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης σε βιταμίνη C. Η περιεκτικότητά τους σε νάτριο είναι χαμηλή. Επίσης η αύξηση της γλυκαιμίας που προκαλούν είναι χαμηλή.

Στο αγαπημένο μας φρούτο υπάρχουν πάνω από 170 φυτοχημικές ουσίες και 60 φλαβονοειδείς χημικές ενώσεις με εξέχουσες αντιοξειδωτικές επιδράσεις, προσφέροντας μέγιστη προστασία έναντι της υπέρμετρης παραγωγής των ελευθέρων ριζών, μορίων με ιδιαίτερα βλαπτική επίδραση στο κύτταρο. Οι ουσίες αυτές ανήκουν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: Τα φλαβονοειδή, τα λεμονοειδή και τα καροτενοειδή.

Μία ένωση που βρίσκεται στα πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή, που ονομάζεται D – λιμονένιο, έχει βρεθεί ότι είναι αποτελεσματική στην πρόληψη ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του δέρματος, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του στόματος και ο καρκίνος του παχέος εντέρου.

Ένα από τα πιο σημαντικά φλαβονοειδή στα πορτοκάλια είναι η εσπεριδίνη. Η εσπεριδίνη και η πηκτίνη στα πορτοκάλια έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την LDL – χοληστερόλη. Η συγκέντρωση εσπεριδίνης είναι σημαντικά υψηλότερη στον εσωτερικό φλοιό, παρά στην πορτοκαλί τους σάρκα. Η πηκτίνη φαίνεται να επιβραδύνει την απορρόφηση των λιπών από το σώμα και να μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης. Η τανγκερετίνη, για παράδειγμα, που περιέχεται στη φλούδα των κίτρων, έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ ερευνητές του υπουργείου Υγείας των ΗΠΑ σε δημοσίευσή τους τονίζουν ότι τα φλαβονοειδή του πορτοκαλιού εμποδίζουν τη δράση ενζύμων που μετατρέπουν κάποια συστατικά του καπνού του τσιγάρου σε καρκινογενείς ουσίες.

Το φυλλικό οξύ που περιέχεται στα πορτοκάλια βοηθά στην σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου, ενώ αποτελεί και απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για υγιές σπέρμα, προστατεύοντάς το από γενετικές βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα.

Η υψηλή περιεκτικότητά του πορτοκαλιού σε βιταμίνη C δρα επίσης και ως ένα αντιοξειδωτικό που προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες ενώ ταυτόχρονα διεγείρει την παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων στο σώμα μας, βελτιώνοντας έτσι το ανοσοποιητικό σύστημα.

Οι φυτικές ίνες που περιέχονται στο πορτοκάλι, βοηθούν στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας αλλά και στην προστασία κατά του έλκους.

Προλαμβάνει τον καρκίνο

Μία ένωση που βρίσκεται στα πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή, που ονομάζεται D-λιμονένιο, έχει βρεθεί ότι είναι αποτελεσματική στην πρόληψη ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του δέρματος, ο καρκίνος του μαστού, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του στόματος και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Η υψηλή περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C δρα επίσης και ως ένα αντιοξειδωτικό που προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες.

Μειώνει τη χοληστερόλη

Ένα από τα πιο σημαντικά φλαβονοειδή στα πορτοκάλια είναι η εσπεριδίνη. Η εσπεριδίνη και η πηκτίνη στα πορτοκάλια έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την LDL χοληστερόλη. Η συγκέντρωση εσπεριδίνης είναι σημαντικά υψηλότερη στον εσωτερικό φλοιό, παρά στην πορτοκάλι τους σάρκα. Η πηκτίνη φαίνεται να επιβραδύνει την απορρόφηση των λιπών από το σώμα και να μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης.

Μειώνει την υψηλή πίεση του αίματος

Μελέτες έχουν δείξει ότι το φλαβονοειδές που ονομάζεται εσπεριδίνη και το μαγνήσιο στα πορτοκάλια, μπορεί να μειώσει την υψηλή πίεση του αίματος.

Καρδιαγγειακά οφέλη

Τα πορτοκάλια περιέχουν φυτικές ίνες, φολικό οξύ και ερπεριδίνη, που προωθούν άμεσα την εύρυθμη λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος. Τρώγοντας ένα πορτοκάλι την ημέρα, κρατάτε το καρδιαγγειακό σας σύστημα υγιές.

Αντιμετωπίζει την αρθρίτιδα

Λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους, τα πορτοκάλια βοηθούν στην ανακούφιση του πόνου της αρθρίτιδας και στη δυσκαμψία των μυών και των αρθρώσεων. Σε μια μελέτη στη Βρετανία, βρέθηκε ότι ένα ποτήρι φρέσκου χυμού πορτοκαλιού την ημέρα, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης φλεγμονωδών διαταραχών όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου

Τα πορτοκάλια είναι μια καλή πηγή φυλλικού οξέος, το οποίο βοηθά στη σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Προωθεί τη σεξουαλική υγεία

Το πορτοκάλι περιέχει φυλλικό οξύ, ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό για υγιές σπέρμα, το οποίο το προστατεύει από γενετικές βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα.

Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα

Η ισχυρή περιεκτικότητα βιταμίνης C στο πορτοκάλι, διεγείρει την παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων στο σώμα μας, βελτιώνοντας έτσι το ανοσοποιητικό σύστημα.

Εμποδίζει τις πέτρες στα νεφρά

Η τακτική κατανάλωση χυμού πορτοκαλιού, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης λίθων στα νεφρά. Σε μια προκαταρκτική μελέτη βρέθηκε ότι η κατανάλωση χυμού πορτοκαλιού, μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από εκείνη άλλων εσπεριδοειδών, για την πρόληψη των λίθων των νεφρών. Πάντως, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων αυτών.

Προωθεί την απώλεια βάρους

Το πορτοκάλι είναι εξαιρετικά χαμηλό σε θερμίδες. Ένα μέτριο πορτοκάλι έχει μόλις 65 θερμίδες και είναι ιδανικό για μια υγιεινή διατροφή που συμβάλλει στην απώλεια βάρους. Το πορτοκάλι έχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, οι οποίες μας κάνουν να αισθανόμαστε πλήρεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα κι έτσι να τρώμε λιγότερο.

Διατηρεί υγιές δέρμα

Τα αντιοξειδωτικά στο πορτοκάλι, βοηθούν στην προστασία του δέρματος από τις ελεύθερες ρίζες, που είναι γνωστό ότι προκαλούν τα σημάδια της γήρανσης.

Προστατεύει από μολύνσεις

Τα φλαβονοειδή είναι πολυφαινολικές ενώσεις που βρίσκονται σε αφθονία στο πορτοκάλι και βοηθούν στην προστασία έναντι των ιικών μολύνσεων.

Ανακουφίζει τη δυσκοιλιότητα

Η υψηλή περιεκτικότητα των πορτοκαλιών σε φυτικές ίνες, συμβάλλει στην τόνωση των πεπτικών υγρών, με αποτέλεσμα την ανακούφιση της δυσκοιλιότητας.

Συντελεί στην υγεία των οστών και των δοντιών

Το πορτοκάλι είναι επίσης πλούσιο σε ασβέστιο, το οποίο βοηθά στην προστασία και την διατήρηση υγειών οστών και δοντιών.

Αποτρέπει τα έλκη

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του πορτοκαλιού σε φυτικές ίνες, το φρούτο αυτό μπορεί να βοηθήσει στην προστασία κατά του έλκους. Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση ενός πορτοκαλιού την ημέρα, μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του σχηματισμού έλκους του στομάχου.

Ποικιλία πορτοκαλιών

Τα πορτοκάλια διακρίνονται σε διάφορες ποικιλίες ανά όλο τον κόσμο :

Η ποικιλία πορτοκαλιών late, περιλαμβάνει και τα πορτοκάλια βαλέντσια, τα οποία έχουν λεία λεπτή φλούδα και περιέχουν λίγα ή καθόλου κουκούτσια. Είναι η πιο δημοφιλής ποικιλία στον κόσμο. Έχουν σάρκα κιτρινωπή και πολύ ζουμερή με έντονη γεύση. Τα βαλέντσια είναι τα καλύτερα πορτοκάλια για στύψιμο.
Η ποικιλία Blood τα γνωστά μας σαγκουίνια, είναι μικρού μεγέθους με φλούδα που έχει κοκκινωπά στίγματα, και σάρκα που χρωματικά κυμαίνεται από χρυσό μέχρι κόκκινο ρουμπινί. Είναι ιδανικά για σορμπέ και πολύχρωμα επιδόρπια.
Η ποικιλία πορτοκαλιών Blonde, είναι χειμωνιάτικα πορτοκάλια με κιτρινωπή φλούδα. Στην ίδια ποικιλία ανήκουν τα πορτοκάλια Jaffa και Shamouti. Μεγάλα φρούτα, χοντρόφλουδα, που καθαρίζονται εύκολα. Η σάρκα τους είναι τραγανή και ζουμερή. Αν είστε τυχεροί, ίσως βρείτε πορτοκάλια Saustianas που έχουν πολύ χυμό και καθόλου κουκούτσια.
Η ποικιλία πορτοκαλιών ναβαλίνα, είναι πορτοκάλια χωρίς κουκούτσι που πήραν το όνομα τους από την προεξοχή που έχουν στο κάτω μέρος τους, όπου περιέχεται ένα μικρό φρούτο σε εμβρυϊκή κατάσταση. Έχουν φλούδα χοντρή και γλυκιά ζουμερή σάρκα. Η φλούδα τους γίνεται εξαιρετικό γλυκό του κουταλιού.

Πορτοκάλια και συντήρηση

Να διαλέγετε σφιχτά πορτοκάλια, βαριά για το μέγεθος τους, για να είναι πιο ζουμερά. Τα πορτοκάλια διατηρούνται αρκετά. Μπορείτε να τα διατηρήσετε σε θερμοκρασία δωματίου ή στο ψυγείο μέχρι δύο εβδομάδες. Ο χυμός και το ξύσμα τους διατηρούνται στην κατάψυξη.

Τρόποι κατανάλωσης

Το αγαπημένο φρούτο μικρών και μεγάλων καταναλώνεται με κάθε δυνατό τρόπο. Σαν φρούτο από μόνο του ή σαν συστατικό σε φρουτοσαλάτα, σε μορφή χυμού μετά από στύψιμο στον αποχυμωτή. Μιλώντας για μαγειρική, το φτιάχνουμε γλυκό με κάθε τρόπο (από κουταλιού μέχρι κέικ, σορμπέ, κρέμες, πορτοκαλόπιτα, λικέρ, κ.λ.π.), ενώ με το χυμό και με τη φλούδα του, αρωματίζουμε γλυκά και φαγητά.

Δοκιμάστε να το προσθέσετε σε βινεγκρέτ σαλάτας, ν’ αρωματίσετε με το ξύσμα του ή με τον χυμό του, πατάτες με μυρωδικά στο φούρνο, στο λεμονάτο κοτόπουλο ή το χοιρινό της κατσαρόλας. Ταιριάζει με όσπρια, όπως τα ρεβίθια (το συνηθίζουν στην Κρήτη), γιατί σπάει τη μονότονη γεύση τους, ενώ κάνει καλή παρέα και με το ψάρι.

Όπως και να έχει, το πορτοκάλι αποτελεί πραγματικό δώρο της φύσης, για να το γευτούμε όπως ο καθένας μας επιθυμεί και να απολαύσουμε τα πραγματικά μοναδικά συστατικά του.

planetnews.gr

diatrofi.gr

27 Οκτωβρίου, 2021
Κατασκευή και φιλοξενεία ιστοσελίδων Computer World - Ζέλκας Ευριπίδης