Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα… Ξάνθη, η κυρά και η αρχόντισσα της Θράκης

Η Ξάνθη είναι μια πόλη που όσοι την έχουν επισκεφθεί μιλούν για τη διαφορετικότητά της. Συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών και το μοναδικό στοιχείο που την ξεχωρίζει είναι ότι συνδυάζει το παλιό με το καινούριο, το μοντέρνο με το παραδοσιακό. Εκείνο, όμως, για το οποίο έχουν να λένε όλοι οι επισκέπτες είναι η Παλιά Πόλη της Ξάνθης, ένας μικρός ιστορικός πυρήνας που σίγουρα είναι ένα από τα πιο αξιόλογα μνημεία της.

Ετσι κι αλλιώς, Ξάνθη δεν είναι μόνο η παραμυθένια Παλιά Πόλη με τα καλντερίμια και τα αρχοντικά ή η σύγχρονη που με τους φοιτητές να μην την αφήνουν να γεράσει γίνεται όλο και πιο φιλόξενη. Στα περίχωρα προς όλα τα σημεία του ορίζοντα, ιστορικοί οικισμοί σε μαγεύουν με τις αρχιτεκτονικές και τα μνημεία τους την ώρα που η φύση σε αποτελειώνει: από τους μαιάνδρους του Νέστου και τον καταρράκτη του Λιβαδά έως το περιβαλλοντικό βασίλειο της Βιστονίδας, και από το δάσος της Χαϊντού έως τα Πομακοχώρια, ο Νομός Ξάνθης μοιάζει με τόπο για όνειρα. Σ’ αυτή την άκρη του Βορά με τους παγωμένους χειμώνες και τα τσουρουφλιστά καλοκαίρια, τίποτα δεν τελειώνει.

Γεωγραφικά μιλώντας, ο Νομός Ξάνθης συνορεύει με τη Βουλγαρία στα βόρεια, τους Νομούς Δράμας και Καβάλας στα δυτικά, της Ροδόπης στα ανατολικά και βρέχεται από το Θρακικό πέλαγος στα νότια. Σαν ταξιδιώτης προς ταξιδιώτη, η αλήθεια είναι πως αν δεν ξεκινάς από Βόρεια Ελλάδα (γύρω στα 50 χλμ. από την Καβάλα και 220 χλμ. από Θεσσαλονίκη) δεν επιλέγεις εύκολα την Ξάνθη για το επόμενο ταξίδι. Ομως τα 730 χλμ. που τη χωρίζουν από την Αθήνα αξίζουν κάθε ώρα απόστασης, που για να το θέσουμε ευθέως είναι γύρω στις 7,5 οδικώς και 9 με το τρένο. Μίλια μακριά από το σκεπτικό των πολυσύχναστων προορισμών, η περιοχή αυτή είναι ό,τι εύχεται ο λάτρης του εναλλακτικού/φυσιολατρικού/πολιτιστικού τουρισμού, του καλού φαγητού και των ζεστών ανθρώπων χειμώνα – καλοκαίρι.

Κι αν κάποια λέξη σας λείπει από το κείμενο ως εδώ, αυτή θα είναι σίγουρα η «πολυπολιτισμικότητα» – δεν υπάρχει αναφορά στην Ξάνθη χωρίς αυτόν τον χαρακτηρισμό και είναι πέρα για πέρα αληθινός. Ναι, η Ξάνθη είναι ένα μείγμα αλλόθρησκων ανθρώπων, όμως πάει καιρός που χριστιανοί και μουσουλμάνοι συμβιώνουν μια χαρά σε αυτόν τον τόπο, πάνω στο «σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης» (επίσης αναπόφευκτο κλισέ). Το νιώθεις στα Πομακοχώρια που σε καλωσορίζουν, το γεύεσαι στα ζαλιστικά σιροπιαστά και τα αχνιστά κεμπάπ που σε τραβάνε από τη μύτη και το γιορτάζεις μαζί τους στο μεγάλο σαββατιάτικο παζάρι. Ο μόνος καπνός που διακρίνεις στην ατμόσφαιρα είναι αυτός της Belle Epoque.

Σχετική εικόνα

Η χρυσή εποχή του καπνού 

Μεταξύ 18ου – 19ου αιώνα η τουρκοκρατούμενη Ξάνθη γίνεται παγκοσμίως γνωστή χάρη στον σπάνιο αρωματικό καπνό της που ξεπερνά τα όρια της οθωμανικής αυτοκρατορίας και ταξιδεύει ως περιζήτητος στα Βαλκάνια, την Ευρώπη και την Κωνσταντινούπολη. Τεράστιος πλούτος κατακλύζει την περιοχή και η άρχουσα τάξη που με την άδεια του σουλτάνου εμπορεύεται τον εξαιρετικό μπασμά, μεγαλουργεί χτίζοντας τη σημερινή Παλιά Πόλη.

Εντυπωσιακές καπναποθήκες και καπνομάγαζα, προξενεία ευρωπαϊκών κρατών, θέατρα και χαμάμ, τεκέδες και τζαμιά, ασφαλιστικές εταιρείες, δικηγορικά γραφεία, εργοστάσιο ηλεκτρισμού, νοσοκομείο, μέχρι και συνεργεία αυτοκινήτων… Και φυσικά, πολυτελή αρχοντικά.

Αποτέλεσμα εικόνας για ξανθη καπναποθηκες

Από τη μία Ηπειρώτες και Δυτικομακεδόνες μάστοροι δημιουργούν στα πρότυπα των αστικών κέντρων της Ανατολής με τα χαρακτηριστικά σαχνισιά (προέκταση του ορόφου που στηρίζεται σε ξύλινα στηρίγματα). Από την άλλη, οι πολυταξιδεμένοι έμποροι προτιμούν να ακολουθήσουν δυτικής επιρροής αρχιτεκτονικές: ιταλική αναγέννηση, γερμανικός ρομαντισμός (!) και ελληνικός νεοκλασικισμός κάνουν την Ξάνθη μια πολύχρωμη πόλη πρωτοφανούς για την εποχή αισθητικής.

«Η συνύπαρξη εκείνο τον καιρό ενός αντιτύπου της μπελ επόκ, με αυθεντικούς τούρκικους μιναρέδες, έδιναν χρώμα και περιεχόμενο σε μια κοινωνία-πανσπερμία απ’ όλες τις γωνιές της Ελλαδικής γης, που συμπτωματικά βρέθηκε να ζει σε ακριτική περιοχή και να χορεύει τσάρλεστον στις δημόσιες πλατείες», γράφει ο Μάνος Χατζιδάκις για την αγαπημένη του πλευρά της Ξάνθης. Φανταστείτε μόνο πως στις αρχές του 20ού αιώνα υπήρξε ένας από τους επτά πλουσιότερους δήμους της Ελλάδας, παρότι βρισκόταν υπό οθωμανική κατοχή. Η παρακμή ξεκινάει το 1912 με την πρώτη κυριαρχία των Βούλγαρων και τους Βαλκανικούς Πολέμους και η χρυσή εποχή της Ξάνθης τελειώνει οριστικά μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεν γκρεμίστηκαν όλα όμως.

Παλιά Πόλη

Η Παλιά Πόλη βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Ξάνθης και χτίστηκε το 1829. Μεγάλοι σεισμοί δημιούργησαν σημαντικές καταστροφές στην πόλη και χρειάστηκε να οικοδομηθεί ξανά. Ο νέος οικισμός ξαναχτίστηκε πάνω στα ερείπια του παλιού. Είναι πολύ ενδιαφέρον το να περπατήσετε στην Παλιά Πόλη, για να διαπιστώσετε ότι έχει χτιστεί με τη μορφή δαιδαλωδών μικρών σοκακιών. Ολα τα κτίσματα είναι έργα ηπειρωτών και μακεδόνων μαστόρων, με χάνια αλλά και πολλά ακόμα τυπικά κτίσματα της τελευταίας οθωμανικής περιόδου. Φυσικά, δεν λείπουν τα νεοκλασικά μέγαρα, όπου κατοικούσαν κάποτε οι ιδιοκτήτες και έμποροι του καπνού – είναι γνωστό ότι η Ξάνθη κατά τον 19ο αιώνα υπήρξε πολύ ανεπτυγμένη οικονομικά λόγω του εμπορίου καπνού και των προϊόντων του.

  

Η Παλιά Πόλη αποτελεί για την Ξάνθη ένα ιστορικό ζωντανό μνημείο, έναν πολιτιστικό πυρήνα που έχει ανακηρυχθεί σε προστατευόμενο οικισμό από το 1976. Στο ιστορικό αυτό κέντρο λέγεται ότι υπάρχουν περίπου 1.200 διατηρητέα κτίσματα. Περάστε την πλατεία Αντίκα και βρεθείτε σε έναν πραγματικά «μαγικό» χώρο με πολλά παραδοσιακά στοιχεία, που κάνουν την Παλιά Πόλη να θυμίζει παραμύθι.

Αποτέλεσμα εικόνας για παλια πολη ξανθη

Η πλατεία Αντίκα είναι ό,τι πρέπει για μια στάση στα ταβερνάκια και τα καφέ, με τα παλιά χάνια (πανδοχεία) τριγύρω να έχουν μετατραπεί σε σύγχρονα ξενοδοχεία. Και μετά, παίρνετε την οδό Παλαιολόγου. Στη γωνία με τη Μαυρομιχάλη, το αρχοντικό Ορφανίδη στεγάζει το Δημαρχείο Ξάνθης. Χτισμένο από Αυστροουγγαρούς αρχιτέκτονες στα τέλη του 19ου αι., ξεχωρίζει για τα σκαλιστά ταβάνια, την αψιδωτή του πόρτα αλλά και τον ψαμμίτη από τη Μάνδρα και τον γρανίτη από τη Ροδόπη που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή του.

Η πόλη γύρω απο το Ρολόι

Δραστήριο εμπορικό κέντρο και μεγάλη φοιτητούπολη, η πόλη μοιάζει να κινείται γύρω απ’ το Ρολόι στην κεντρική πλατεία, την «παραλία» με τα αμέτρητα καφέ/μπαρ/μεζεδοπωλεία δίπλα στο ποτάμι Κόσυνθο και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, τη διατηρητέα από το 1997 Δημοτική Αγορά με τις ανατολίτικες λιχουδιές και τα τεράστια πολεμικά καταφύγια από κάτω της, και βέβαια, το μεγάλο Σαββατιάτικο παζάρι στο δημοτικό πάρκινγκ να συγκεντρώνει πάνω από τους φορτωμένους πάγκους του ντόπιους και επισκέπτες απ’ όλη την Ελλάδα και τα γειτονικά Βαλκάνια. Οπως και το διάσημο καρναβάλι, που προετοιμάζεται από την επόμενη κιόλας μέρα που ο Τζάρος θα καεί δίπλα στο ποτάμι. Περισσότερο απ’ όλα όμως, η πόλη της Ξάνθης λειτουργεί ως ορμητήριο στις γειτονικές σπάνιες ομορφιές.

Ξανθιώτικο Καρναβάλι

Σχετική εικόνα

Ο θεσμός με τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στην πόλη της Ξάνθης είναι αυτός του Ξανθιώτικου Καρναβαλιού – Θρακικών Λαογραφικών Εορτών που ξεκίνησε το 1966. Έχει διαγράψει μια πορεία σαράντα και πλέον ετών, που πέρασε ποικίλες φάσεις εξέλιξης και μετάλλαξης φθάνοντας έως τις μέρες μας. Το Ξανθιώτικο Καρναβάλι είναι από τα πλέον φημισμένα στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Κάθε χρόνο στην περίοδο του τριωδίου διοργανώνονται δεκάδες εκδηλώσεις για μικρούς και μεγάλους. Το Ξανθιώτικο Καρναβάλι έχει να επιδείξει μια σειρά εκδηλώσεων γύρω από τη μουσική, το χορό και το θέατρο, εκθέσεις με εικαστικό ή άλλο περιεχόμενο, διαλέξεις, παρουσιάσεις βιβλίων και προβολές ταινιών. Στη διάρκεια των δύο αυτών εβδομάδων των καρναβαλικών εκδηλώσεων στην πόλη της Ξάνθης συρρέουν σπουδαίοι καλλιτέχνες για συναυλίες.

Θρησκευτικός τουρισμός

Στην ευρύτερη περιοχή και αρκετά κοντά στην Ξάνθη υπάρχουν πολύ αξιόλογα μοναστήρια: Παναγία Αρχαγγελιώτισσα, Παναγία Καλαμού, Μονή Ταξιαρχών και Αγιος Νικόλαος, σε όμορφες τοποθεσίες. Μεταξύ τους λέγεται ότι τα μοναστήρια αυτά σχηματίζουν το σήμα του σταυρού και οι κάτοικοι θεωρούν ευλογία για τον τόπο τους το γεγονός αυτό.

  

Μην ξεχάσετε

-Να περάσετε από το Λαογραφικό Μουσείο της Ξάνθης.
-Να μπείτε στην Πινακοθήκη της πόλης, που στεγάζεται σε ένα χαρακτηριστικό οίκημα, ενώ στο εσωτερικό θα δείτε πέρα από τις συλλογές της και τον παραδοσιακό ξυλόγλυπτο διάκοσμο.
-Να περάσετε στο Δημαρχείο, που είναι το αρχοντικό ενός ξανθιώτη καπνέμπορα.
-Να ανάψετε κερί στον μητροπολιτικό ναό του Τιμίου Προδρόμου ή σε κάποια άλλη εκκλησία της πόλης (Ακάθιστος Υμνος, Αγιος Βλάσιος, Αγιος Γεώργιος, Αγιος Αθανάσιος).

 

Χρήσιμα τηλέφωνα

Νομαρχία Ξάνθης 25410 22261 (www.xanthi.gr)
Δήμος Ξάνθης 25410 23641 (www.cityofxanthi.gr)

Νοσοκομείο Ξάνθης, 25413-51100

ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

Αερολιμένας Δημόκριτος (Αλεξανδρούπολη Έβρου), www.alxd.gr

Αερολιμένας Μ. Αλέξανδρος (Χρυσούπολη Καβάλας), 25910 53272

ΚΤΕΛ – Πληροφορίες 25410 22684 www.ktelxanthis.gr

ΚΤΕΛ – αστικών λεωφορείων, 25410 77977

ΟΣΕ Ξάνθης, 25410 22581

Ραδιοταξί, 25410-29977, 72801-3

planetnews

 

Φεβρουάριος 1, 2018
Κατασκευή και φιλοξενεία ιστοσελίδων Computer World - Ζέλκας Ευριπίδης