Συντάξεις–Αναδρομικά: Τα ποσά που διεκδικούν οι συνταξιούχοι μετά την απόφαση του ΣτΕ -Μέχρι και 7.340 ευρώ

Μέχρι και 7.340 ευρώ μπορούν να διεκδικήσουν οι συνταξιούχοι μετά την απόφαση του ΣτΕ, που έκρινε αντισυνταγματικές, βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016) για τις επικουρικές συντάξεις.

Τα υψηλότερα ποσά αναδρομικών προκύπτουν για συνταξιούχους με υψηλές συντάξεις ή για όσους έχουν περισσότερες από δύο συντάξεις. Τα αναδρομικά αυτά αφορούν 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους. Για να υπολογίσει κανείς το ποσό για το 10μηνο πρέπει να ανατρέξει στα μηνιαία εκκαθαριστικά του, όπου αναγράφονται οι μειώσεις των αντισυνταγματικών νόμων.

Αναδρομικά – Συντάξεις: Τα ποσά και οι δόσεις

– Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου έχουν λαμβάνειν ως 7.340 ευρώ συνολικά από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.
Αν δοθούν τα αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 90 ευρώ το μήνα ως και 204 ευρώ το μήνα. Αν οι επιστροφές γίνουν σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 54 ως 122 ευρώ το μήνα.

– Οι συνταξιούχοι των ΔΕΚΟ και τραπεζών έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 6.770 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.
Αν δοθούν τα αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 90 ευρώ το μήνα ως και 188 ευρώ το μήνα.
Αν οι επιστροφές γίνουν σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 55 ως 113 ευρώ το μήνα.

– Οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 6.402 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Με αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 63 ευρώ το μήνα ως και 178 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 38 ως 107 ευρώ το μήνα.

Τι ισχύει για τους συνταξιούχους του ΝΑΤ

– Οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 5.576 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Να σημειωθεί ότι στο ΝΑΤ επιβλήθηκε μόνον η μείωση του ν. 4093 και όχι του ν. 4051, οπότε τα αναδρομικά περιορίζονται από μια παράνομη μείωση και όχι από δυο όπως ισχύει για τους λοιπούς συνταξιούχους.

Όμως στο ΝΑΤ επιβλήθηκε αντί της μείωσης του ν. 4051, η μείωση 7% στην κύρια σύνταξη από το πρώτο ευρώ, που προκάλεσε μεγαλύτερη περικοπή.

Η μείωση του 7% ωστόσο δεν πήγε στο ΣτΕ για να κριθεί αν είναι αντισυνταγματική, πλην όμως κρίθηκε αντισυνταγματική με τελεσίδικη εφετειακή απόφαση.

Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ έχουν «ντε φάκτο» αναδρομικά από τη μείωση του ν. 4093 σε κύρια και επικουρική σύνταξη, για ένα 10μηνο και 12μηνο αντίστοιχα, χωρίς να χρειαστεί προσφυγή, ενώ για να πάρουν πίσω τη μείωση του 7% θα πρέπει να κάνουν προσφυγή στα δικαστήρια «πατώντας» επάνω στην απόφαση του Εφετείου που δικαίωσε ήδη 38 συνταξιούχους.

Αν τα αναδρομικά από το νόμο 4093 δοθούν σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 39 ευρώ το μήνα ως και 155 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές αναδρομικών σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων του ΝΑΤ θα είναι από 23 ως 93 ευρώ το μήνα.

-Οι συνταξιούχοι του ΟΑΕΕ που έχουν μόνον κύρια και όχι επικουρική σύνταξη, έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) για 10 μήνες αναδρομικά ως 3.300 ευρώ από παράνομες μειώσεις στην κύρια σύνταξη. Αν επιστραφούν σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις στην κύρια σύνταξη, από 38 ευρώ το μήνα ως και 92 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 23 ως 55 ευρώ το μήνα.

Από τη σύνοψη του περιεχομένου των πέντε αποφάσεων αλλά και τις απόψεις ειδικών προκύπτουν τα εξής:

•Έρχονται αυξήσεις στις κύριες συντάξεις εντός εξαμήνου με νέα ποσοστά αναπλήρωσης για την ανταποδοτική σύνταξη.

•Έρχεται νέος επανυπολογισμός για τους παλαιούς συνταξιούχους με βελτιωμένους συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης, χωρίς αυξήσεις. Ο νέος επανυπολογισμός θα μικρύνει στην ουσία την προσωπική διαφορά και θα φέρει τις συντάξεις πλησιέστερα στα ποσά που είχαν οι συνταξιούχοι πριν το νόμο Κατρούγκαλου.

•Ανοίγει ο δρόμος για αναδρομικά 10 μηνών στις επικουρικές από παράνομες μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 για το διάστημα 2015-Μάιου 2016. Μένει να ξεκαθαριστεί αν κυβέρνηση θα καταβάλλει τα αναδρομικά σε όλους όσοι έχουν μειώσεις στο διάστημα αυτό από τους δύο νόμους ή αν δώσει αναδρομικά μόνον σε όσους έκαναν αγωγές και δικαιώνονται (και πέραν του 10μηνου) στα δικαστήρια.

•Νομιμοποιούνται οι αντισυνταγματικές περικοπές μέσα στον επανυπολογισμό των συντάξεων. Το ΣτΕ λέει ορθώς επανυπολογίστηκαν οι συντάξεις από τα επίπεδα που ήταν στις 31/12/2014 (δηλαδή μαζί με τις μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 που κρίθηκαν αντισυνταγματικές). Ωστόσο δεν θίγεται το δικαίωμα αναδρομικώντόσο για το 10μηνο ή 12μηνο όσο και για το μεγαλύτερο διάστημα (έως τέλος 2018) από την νομιμοποίηση του επανυπολογισμού. Η διαφορά είναι ότι τα περισσότερα θα τα πάρουν όσοι έχουν κάνει αγωγές για το διάστημα από το 2016 έως και το 2018 διότι, σύμφωνα με απόψεις ειδικών, ο επανυπολογισμός συμπεριέλαβε μεν τις μειώσεις που κρίθηκαν παράνομες αλλά έγινε το 2019 και όχι το 2016. Όσοι δεν έκαναν αγωγές μένουν «ντε φάκτο» επιστροφή των αντισυνταγματικών μειώσεων από τότε που διέταξε τη διακοπή του το ΣτΕ δηλαδή από Ιούνιο του 2015 μέχρι Μάιο 2016 που ήρθε ο νόμος Κατρούγκαλου

•Ακυρώνονται οι μειώσεις έως 50% που έγιναν στις επικουρικές 265.000 συνταξιούχων τον Ιούνιο του 2016 οι οποίοι είχαν άθροισμα συντάξεων πάνω από 1.300 ευρώ. Επιστροφές όμως των αντισυνταγματικών περικοπών δεν θα υπάρξουν για όλους, παρά μόνον για όσους έκαναν αγωγές (π.χ από τον Ιούνιο του 2016 μέχρι σήμερα). Το Δικαστήριο περιορίζει μεν την αναδρομικότητα αλλά ορίζει ένα διάστημα 6 μηνών από εδώ και πέρα ώστε η κυβέρνηση να φέρει νέο νόμο για τις επικουρικές συντάξεις που θα αποκαθιστά τις αντισυνταγματικές περικοπές του παρελθόντος. Αν μετά το εξάμηνο δεν υπάρξει συμμόρφωση τότε όλοι όσοι είχαν μειώσεις θα μπορούν να τις διεκδικήσουν για κάθε επόμενο μήνα.

•Διαχωρίζονται εντός του ΕΦΚΑ τα ταμεία ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών. Είναι αντισυνταγματικός ο νόμος 4387, λέει το ΣτΕ ως προς την επιβολή εισφορών σύνταξης 20% στους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες. Εμμέσως τίθεται θέμα διαχωρισμού τους εντός του ΕΦΚΑ με άλλον τρόπο υπολογισμού των εισφορών τους καθώς πληρώνουν τριπλάσια εισφορά – όπως λέει το ΣτΕ σε σχέση με τους μισθωτούς.

Οι αποφάσεις ΣτΕ για τις συντάξεις

Ειδικότερα το ΣτΕ με τις αποφάσεις έκρινε ότι ο νόμος Κατρούγκαλου:

  • Είναι αντισυνταγματικός στις εισφορές σύνταξης των ελευθέρων επαγγελματιών και ότι το καθεστώς εισφορών χρήζει αλλαγής.
  • Είναι αντισυνταγματικός στα ποσοστά αναπλήρωσης για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης και θα χρειαστεί αποκατάσταση με βελτίωση των ποσοστών εντός εξαμήνου.
  • Είναι συνταγματικός ως προς τον γενόμενο επανυπολογισμό κύριων συντάξεων, στον οποίο συμπεριελήφθησαν και οι παράνομες μειώσεις.
  • Είναι αντισυνταγματικός για τις περικοπές των επικουρικών σε 265.000 συνταξιούχους τον Ιούνιο του 2016, αλλά δεν παίρνουν αναδρομικά εκτός αν έχουν κάνει αγωγές.

Από τη σύνοψη του περιεχομένου των πέντε αποφάσεων αλλά και τις απόψεις των ειδικών, σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο, προκύπτουν τα εξής:

  • Έρχονται αυξήσεις στις κύριες συντάξεις εντός εξαμήνου με νέα ποσοστά αναπλήρωσης για την ανταποδοτική σύνταξη.
  • Έρχεται νέος επανυπολογισμός για τους παλαιούς συνταξιούχους με βελτιωμένους συντελεστές ανταποδοτικής σύνταξης, χωρίς αυξήσεις. Ο νέος επανυπολογισμός θα μικρύνει στην ουσία την προσωπική διαφορά και θα φέρει τις συντάξεις πλησιέστερα στα ποσά που είχαν οι συνταξιούχοι πριν το νόμο Κατρούγκαλου.
  • Ανοίγει ο δρόμος για αναδρομικά 10μηνών σε κύριες και 12 μηνών στις επικουρικές από τις παράνομες μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 για το διάστημα Ιουλίου 2015-Μαΐου 2016. Μένει να ξεκαθαριστεί αν η κυβέρνηση θα καταβάλλει τα αναδρομικά σε όλους όσοι έχουν μειώσεις στο διάστημα αυτό από τους δύο νόμους ή αν θα δώσει αναδρομικά μόνον σε όσους έκαναν αγωγές και δικαιώνονται (και πέραν του 10μήνου) στα δικαστήρια.
  •  Νομιμοποιούνται οι αντισυνταγματικές περικοπές μέσα στον επανυπολογισμό των συντάξεων. Το ΣτΕ λέει ότι ορθώς επανυπολογίστηκαν οι συντάξεις από τα επίπεδα που ήταν στις 31/12/2014 (δηλαδή μαζί με τις μειώσεις των νόμων 4051 και 4093 που κρίθηκαν αντισυνταγματικές). Ωστόσο δεν θίγεται το δικαίωμα αναδρομικών τόσο για το 10μηνο ή 12μηνο όσο και για μεγαλύτερο διάστημα (ως τέλος του 2018) από τη νομιμοποίηση του επανυπολογισμού. Η διαφορά είναι ότι τα περισσότερα θα τα πάρουν όσοι έχουν κάνει αγωγές για το διάστημα από το 2016 ως και το 2018, διότι, σύμφωνα με απόψεις ειδικών, ο επανυπολογισμός συμπεριέλαβε μεν τις μειώσεις που κρίθηκαν παράνομες, αλλά έγινε το 2019, και όχι το 2016. Οσοι δεν έκαναν αγωγές, μένουν κατά πάσα πιθανότητα με την «ντε φάκτο» επιστροφή των αντισυνταγματικών μειώσεων από τότε που διέταξε τη διακοπή τους το ΣτΕ, δηλαδή από Ιούνιο του 2015 μέχρι Μάιο 2016 που ήρθε ο νόμος Κατρούγκαλου.

 

  • Ακυρώνονται οι μειώσεις ως 50% που έγιναν στις επικουρικές 265.000 συνταξιούχων τον Ιούνιο του 2016 οι οποίοι είχαν άθροισμα συντάξεων πάνω από 1.300 ευρώ. Επιστροφές όμως των αντισυνταγματικών περικοπών δεν θα υπάρξουν για όλους, παρά μόνον για όσους έκαναν αγωγές (π.χ. από τον Ιούνιο του 2016 μέχρι και σήμερα). Το Δικαστήριο περιορίζει μεν την αναδρομικότητα, αλλά ορίζει ένα διάστημα 6 μηνών από εδώ και πέρα ώστε η κυβέρνηση να φέρει νέο νόμο για τις επικουρικές συντάξεις που θα αποκαθιστά τις αντισυνταγματικές περικοπές του παρελθόντος. Αν μετά το εξάμηνο δεν υπάρξει συμμόρφωση τότε όλοι όσοι είχαν μειώσεις θα μπορούν να τις διεκδικήσουν για κάθε επόμενο μήνα.
  • Διαχωρίζονται εντός του ΕΦΚΑ τα ταμεία ελευθέρων επαγγελματιών και αγροτών. Είναι αντισυνταγματικός ο νόμος 4387, λέει το ΣτΕ ως προς την επιβολή εισφορών σύνταξης 20% στους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες. Εμμέσως τίθεται θέμα διαχωρισμού τους εντός του ΕΦΚΑ με άλλον τρόπο υπολογισμού των εισφορών τους, καθώς πληρώνουν τριπλάσια εισφορά –όπως λέει το ΣτΕ– σε σχέση με τους μισθωτούς. Για παράδειγμα οι εισφορές σύνταξης των μισθωτών είναι μεν 20% αλλά οι εργοδότες πληρώνουν το 13,3% και οι εργαζόμενοι το 6,67%. Στους μη μισθωτούς το 20% καταβάλλεται ολόκληρο από τους ίδιους. Η διάταξη κρίθηκε μεν αντισυνταγματική αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ πρόλαβε και την άλλαξε καθιερώνοντας εισφορές σύνταξης στο 13,3% για τους μη μισθωτούς. Ωστόσο, το ΣτΕ κλείνει την πόρτα της αναδρομικότητας και απαγορεύει στους ελεύθερους επαγγελματίες να ζητήσουν πίσω τα χαράτσια που τους επέβαλε από το 2016 ο ΣΥΡΙΖΑ με τον νόμο Κατρούγκαλου, γιατί υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης του ΕΦΚΑ. Αντίθετα, καλεί την κυβέρνηση να νομοθετήσει από εδώ και πέρα νέο πλαίσιο εισφορών πιο ανταποδοτικό για τους ελεύθερους επαγγελματίες και με μικρότερες επιβαρύνσεις.

«Φρένο» σε βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016) οι οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές βάζει με τις πέντε αποφάσεις της που δημοσιεύτηκαν σήμερα η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις επικουρικές συντάξεις.

Η απόφαση του ΣτΕ που μεταξύ άλλων έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές σε περίπου 260.000 επικουρικές συντάξεις, φέρνει τα πάνω κάτω, αφού η κυβέρνηση καλείται άμεσα να νομοθετήσει προκειμένου να αποκατασταθούν οι αδικίες τις οποίες υπέστησαν κατά την περίοδο της κρίσης χιλιάδες συνταξιούχοι.

Παρότι, όπως εκτιμούν ειδικοί, το ανώτατο δικαστήριο προσπαθεί να διατηρήσει μια ισορροπία εξ ου και έκρινε ως αντισυνταγματικές τις περικοπές μόνο -και όχι όλων- των επικουρικών και συνταγματικές τις μειώσεις των κυρίων συντάξεων, χιλιάδες άνθρωποι θα μπορούν να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας να λάβουν χρήματα τα οποία έχασαν τον καιρό της μεγάλης κρίσης.

Σύμφωνα με τον Εργατολόγο Δημήτρη Μουσελίμη, ο οποίος μίλησε στο newsit.gr για την απόφαση – «βόμβα» του ΣτΕ, οι διατάξεις μείωσης των επικουρικών συντάξεων κρίθηκαν αντισυνταγματικές διότι δεν υπήρχαν οι απαραίτητες αναλογιστικές μελέτες. Συγκεκριμένα, αντισυνταγματική κρίθηκε η περικοπή για τις άνω των 1.300 ευρώ συντάξεις ως άθροισμα κύριας και επικουρικής.

Τι μπορείτε να διεκδικήσετε

«Το ΣτΕ προσπάθησε να συγκεράσει τις απαιτήσεις, γι’ αυτό δεν άνοιξε τον δρόμο για διεκδίκηση αναδρομικών και στις κύριες συντάξεις, διότι κάτι τέτοιο θα είχε μεγάλο δημοσιονομικό κόστος. Ωστόσο και στις κύριες συντάξεις έχει υπάρξει δραματικό “τσεκούρι”. Αλλά ακόμη και η απόφαση για τις επικουρικές, δεν αφορά το σύνολο των συνταξιούχων, παρά μόνο όσους είχαν άθροισμα κύριας και επικουρικής πάνω από 1.300 ευρώ» ανέφερε ο κ. Μακαλιάς.

«Ο νόμος Κατρούγκαλου προσέβαλε την αρχή της αναλογικότητας. Διότι δεν μπορεί κάποιος που είχε πληρώσει εισφορές για μεγαλύτερη επικουρική να τιμωρείται με περικοπή και να παίρνει σύνταξη μικρότερη από κάποιον που είχε προσφέρει λιγότερα στο ασφαλιστικό σύστημα» τόνισε.

Ο ίδιος εξήγησε ότι βάσει της απόφασης, τα όποια αναδρομικά που μπορούν να διεκδικηθούν είναι του δεκάμηνου ανάμεσα στην τελευταία απόφαση του ΣτΕ τον Ιούνιο του 2015 και στην ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου τον Μάιο του 2016. Το κόστος μόνο γι’ αυτά υπολογίζεται σε περίπου 4 δισ. Ευρώ. Όπως πάντως είπε ο εργατολόγος, αναδρομικά παλαιότερων ετών δεν μπορούν να διεκδικηθούν.

Θα υπάρξουν αυξήσεις στις συντάξεις;

Κατά τον κ. Μουσελίμη, η απόφαση του ΣτΕ συνεπάγεται και αυξήσεις, αφού οι συντάξεις θα πρέπει να αποκατασταθούν στα προηγούμενα επίπεδα.

«Τα ποσά που αφαιρέθηκαν θα πρέπει να αποκατασταθούν. Η πολιτεία θα πρέπει να νομοθετήσει αμέσως», ανέφερε θέτοντας ωστόσο ένα μείζον ερώτημα. Αυτό αφορά στην αναδρομικότητα που θα δώσει ο νέος νόμος για να αποκαταστήσει την αδικία. «Κανονικά» σημείωσε ο Δημήτρης Μουσελίμης, «ο νέος νόμος θα πρέπει να ανατρέχει από την ημερομηνία που κρίνεται αντισυνταγματική η διάταξη» καθότι, από τη στιγμή που κρίθηκε ως τέτοια, είναι τέτοια από τη γέννησή της.

Ασφαλώς ο κίνδυνος να μην συμβεί κάτι στο πλαίσιο της στάθμισης και του πιθανώς υψηλού δημοσιονομικού κόστους, είναι ορατός. «Φοβάμαι ότι θα καταργήσουν την περικοπή της επικουρικής σύνταξης, αλλά με ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου στο ΦΕΚ» ανέφερε ο κ. Μουσελίμης.

«Κανονικά ο νόμος θα πρέπει να ανατρέχει από τις 12 Μαΐου του 2016 οπότε ψηφίστηκε ο νόμος Κατρούγκαλου. Ουσιαστικά θα πρέπει να καταργηθεί εν τη γενέσει του ο νόμος. Διαφορετικά θα είναι σαν να υπάρχει ομολογία ότι για τρία χρόνια εφαρμόστηκε ένας αντισυνταγματικός νόμος. Αν δεν υπάρχει αναδρομικότητα θα πρόκειται για προσβολή στο κράτος δικαίου», πρόσθεσε.

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας με τις αποφάσεις του οι οποίες δημοσιεύτηκαν σήμερα έκρινε ωστόσο πως δεν υπάρχει αναδρομική ισχύ στη κρίση του.

Η ισχύς των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις συντάξεις αρχίζει από σήμερα και στο εξής.

Για τον ΕΦΚΑ

Αναλυτικά, κατά πλειοψηφία, το δικαστήριο έκρινε συνταγματικό τον ενιαίο ασφαλιστικό φορέα ΕΦΚΑ και την υπαγωγή σε αυτόν του συνόλου των ασφαλισμένων, εργαζομένων και συνταξιούχων. Ειδικότερα έκρινε ότι είναι σύμφωνος με το σύνταγμα, την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας. Κι αυτό διότι δημιουργείται ένας φορέας για όλους με το σκεπτικό ότι αντιμετωπίζουν τους ίδιους ασφαλιστικούς κινδύνους (γήρας, ασθένειες, θάνατος).

Το δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές των δημοσίων υπαλλήλων που είχαν ζητήσει να μείνει εκτός ΕΦΚΑ λόγω της ειδικής σχέσης που έχουν με το κράτος.

Στην απόφαση υπήρξε μειοψηφία σχετικά με τους δημοσίους υπαλλήλους που υποστήριξε ότι πρέπει να έχουν χωριστό ασφαλιστικό φορέα.

Για τις εισφορές

Αντίθετα, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικό τον τρόπο υπολογισμού των εισφορών για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες σε σύγκριση με τους μισθωτούς. Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι κρίθηκε αντισυνταγματικό το όριο του 20% των εισφορών που προέβλεπε ο λεγόμενος νόμος Κατρούγκαλου, ενώ για τους μισθωτούς το ανάλογο ποσοστό είναι 6% διότι το υπόλοιπο καλύπτεται από τον εργοδότη.

Πάντως ήδη το ποσοστό του 20% για τους αυτοαπασχολούμενους έχει ήδη μειωθεί με νεότερο νόμο.

Σύμφωνα με την απόφαση η διάταξη αυτή κρίθηκε αντισυνταγματική διότι προσβάλλει την αρχή της ισότητας.

Κύριες συντάξεις

Για τις κύριες συντάξεις κρίθηκε πως υπήρχαν αναλογιστικές μελέτες και άρα οι σχετικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου είναι συνταγματικές.

Συγκεκριμένα κρίθηκε πως είχε γίνει αναλογιστική μελέτη από την αρμόδια Αρχή και επίσης είχε υπάρξει και έγγραφο που πιστοποιούσε τη σοβαρότητά της από το Διεθνές Γραφείο Εργασίας.

Επικουρικές συντάξεις

Ωστόσο για τις επικουρικές συντάξεις δεν υπήρχαν αναλογιστικές μελέτες και έτσι οι σχετικές διατάξεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές. Kατόπιν αυτών για τις επικουρικές που κρίθηκαν αντισυνταγματικές οι σχετικές διατάξεις η πολιτεία οφείλει άμεσα να νομοθετήσει εκ νέου.

Αρα κρίνονται αντισυνταγματικές και ακυρώνονται οι αποφάσεις για τις επικουρικές και για παλιές και μελλοντικές. Αντίθετα, με οριακή πλειοψηφία (13 έναντι 12 ψήφων) κρίθηκε συνταγματική η διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014.

Το δικαστήριο επίσης έκρινε στο θέμα αυτό ότι στον λεγόμενο νόμο Κατρούγκαλου υπάγονται όλοι και οι παλιοί και οι μελλοντικοί. Ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησαν να εργάζονται.

H μειοψηφία στο θέμα αυτό που ήταν οριακή εξέφρασε την άποψη ότι η διάταξη αυτή αποσκοπεί στην επίτευξη δημοσιονομικών στόχων.

Όσο αφορά το ζήτημα του υπολογισμού στις επικουρικές συντάξεις κρίθηκε αντισυνταγματική η περικοπή για τις άνω των 1.300 ευρώ. Tα 1.300 υπολογίζονται ως μικτά, δηλαδή κύρια σύνταξη, επικουρική, εισφορά αλληλεγγύης, προ φόρων και λοιπά.

Kαι εδώ μετά την απόφαση του ΣτΕ η πολιτεία πρέπει άμεσα να νομοθετήσει.

Αναπλήρωση στις συντάξεις

Επίσης, το δικαστήριο κατά πλειοψηφία έκρινε αντισυνταγματικό το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων κυρίως για τις μεγάλες συντάξεις και τους συνταξιούχους που έχουν πολλά χρόνια εργαστεί, ειδικότερα το ανώτατο πλαφόν αναπλήρωσης 46,8% για 42 χρόνια.

Αξίζει να σημειωθεί πως το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας αποφάνθηκε πως το κράτος εγγυάται τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος σε περίπτωση προβλήματος και ανάγκης.

Για την ώρα δεν είναι τίποτα ξεκάθαρο και υπάρχει διχογνωμία νομικών για τα αναδρομικά στις συντάξεις μετά την επόφαση του ΣτΕ.

Ορισμένες πληροφορίες κάνουν λόγο για αναδρομικά 3,5 ετών, ενώ άλλες για 10μηνο ή 12μηνο.

Σε κάθε πετίπτωση φαίνεται να μπαίνει τέλος στις διεκδικήσεις των συνταξιούχων για επιστροφή των αναδρομικών από τις αντισυνταγματικές περικοπές των συντάξεων. Ωστόσο, κλειδωμένη θεωρείται από τους νομικούς η επιστροφή των αναδρομικών μόνο για το δεκάμηνο που μεσολαβεί ανάμεσα στην προηγούμενη απόφαση του ΣτΕ τον Ιούνιο του 2015 και την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου τον Μάιο του 2016.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Δημοκρατία», οι συνταξιούχοι μπορούν να περιμένουν μόνο μια μικρή αύξηση της τάξης των 50 ευρώ το μήνα σε περίπου 260.000 επικουρικές.

Κάτι που θα συμβεί εφόσον η κυβέρνηση αποφασίσει να επιστρέψει από το 2020 ή το 2021 και μετά τη διαφορά σε πολλές δόσεις – δηλαδή περίπου 1.680 ευρώ μεσοσταθμικά.

Υπάρχει όμως και ένα ακόμα χειρότερο σενάριο: Με τις αποφάσεις του ΣτΕ οι συνταξιούχοι ίσως να μην πάρουν πίσω ούτε… μισό ευρώ.

Κι αυτό διότι η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε συνταγματική τη διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου σύμφωνα με την οποία ως βάση επανυπολογισμού των κύριων συντάξεων ελήφθησαν υπόψη τα ποσά στα οποία βρίσκονταν στις 31 Δεκεμβρίου 2014, δηλαδή αυτά που είχαν προκύψει μετά τις αντισυνταγματικές περικοπές του 2012.

Το γεγονός αυτό κρίθηκε επαρκώς αιτιολογημένο από το Ανώτατο Δικαστήριο παρά το γεγονός ότι με προηγούμενη απόφαση της Ολομέλειάς του οι μειώσεις στις συντάξεις και η κατάργηση των δώρων είχαν κριθεί παράνομες από τον Ιούλιο του 2015.

Ένα μικρό «παράθυρο» μένει ανοιχτό για την επιστροφή αναδρομικών μόνο για 10 μήνες, δηλαδή από τον Ιούλιο του 2015, οπότε και η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικούς τους νόμους με τους οποίους έγινε το «κούρεμα» στις συντάξεις και στα δώρα το 2012.

Αναπάντητο παραμένει μέχρι και αυτή την ώρα τι θα συμβεί με όσους συνταξιούχους είχαν προσφύγει δικαστικά, διεκδικώντας τα «κλεμμένα» από τις παράνομες μειώσεις του 2012.

Τι θα γίνει με τις επικουρικές

Στο μεταξύ, μέχρι και 7.340 ευρώ μπορούν να διεκδικήσουν οι συνταξιούχοι μετά την απόφαση του ΣτΕ, που έκρινε αντισυνταγματικές, βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου (4387/2016) για τις επικουρικές συντάξεις.

Τα υψηλότερα ποσά αναδρομικών προκύπτουν για συνταξιούχους με υψηλές συντάξεις ή για όσους έχουν περισσότερες από δύο συντάξεις.

Τα αναδρομικά αυτά αφορούν 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους. Για να υπολογίσει κανείς το ποσό για το 10μηνο πρέπει να ανατρέξει στα μηνιαία εκκαθαριστικά του, όπου αναγράφονται οι μειώσεις των αντισυνταγματικών νόμων.

Τα ποσά και οι δόσεις

– Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου έχουν λαμβάνειν ως 7.340 ευρώ συνολικά από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Αν δοθούν τα αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 90 ευρώ το μήνα ως και 204 ευρώ το μήνα. Αν οι επιστροφές γίνουν σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 54 ως 122 ευρώ το μήνα.

– Οι συνταξιούχοι των ΔΕΚΟ και τραπεζών έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 6.770 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Αν δοθούν τα αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 90 ευρώ το μήνα ως και 188 ευρώ το μήνα.

Αν οι επιστροφές γίνουν σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 55 ως 113 ευρώ το μήνα.

– Οι συνταξιούχοι του ΙΚΑ έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 6.402 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Με αναδρομικά σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 63 ευρώ το μήνα ως και 178 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 38 ως 107 ευρώ το μήνα.

– Οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) ως 5.576 ευρώ συνολική επιστροφή από παράνομες μειώσεις κύριων και επικουρικών συντάξεων για 10 και 12 μήνες αντίστοιχα.

Να σημειωθεί ότι στο ΝΑΤ επιβλήθηκε μόνον η μείωση του ν. 4093 και όχι του ν. 4051, οπότε τα αναδρομικά περιορίζονται από μια παράνομη μείωση και όχι από δυο όπως ισχύει για τους λοιπούς συνταξιούχους.

Όμως στο ΝΑΤ επιβλήθηκε αντί της μείωσης του ν. 4051, η μείωση 7% στην κύρια σύνταξη από το πρώτο ευρώ, που προκάλεσε μεγαλύτερη περικοπή.

Η μείωση του 7% ωστόσο δεν πήγε στο ΣτΕ για να κριθεί αν είναι αντισυνταγματική, πλην όμως κρίθηκε αντισυνταγματική με τελεσίδικη εφετειακή απόφαση.

Αυτό σημαίνει ότι οι συνταξιούχοι του ΝΑΤ έχουν «ντε φάκτο» αναδρομικά από τη μείωση του ν. 4093 σε κύρια και επικουρική σύνταξη, για ένα 10μηνο και 12μηνο αντίστοιχα, χωρίς να χρειαστεί προσφυγή, ενώ για να πάρουν πίσω τη μείωση του 7% θα πρέπει να κάνουν προσφυγή στα δικαστήρια «πατώντας» επάνω στην απόφαση του Εφετείου που δικαίωσε ήδη 38 συνταξιούχους.

Αν τα αναδρομικά από το νόμο 4093 δοθούν σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις σε κύρια και επικουρική, από 39 ευρώ το μήνα ως και 155 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές αναδρομικών σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων του ΝΑΤ θα είναι από 23 ως 93 ευρώ το μήνα.

-Οι συνταξιούχοι του ΟΑΕΕ που έχουν μόνον κύρια και όχι επικουρική σύνταξη, έχουν λαμβάνειν (ενδεικτικά) για 10 μήνες αναδρομικά ως 3.300 ευρώ από παράνομες μειώσεις στην κύρια σύνταξη. Αν επιστραφούν σε 36 δόσεις θα έχουν μηνιαίες αυξήσεις στην κύρια σύνταξη, από 38 ευρώ το μήνα ως και 92 ευρώ το μήνα.

Με επιστροφές σε 60 δόσεις, οι μηνιαίες αυξήσεις συντάξεων είναι από 23 ως 55 ευρώ το μήνα.

Το ευάλωτο 10μηνο για αναδρομικά

Σε κάθε περίπτωση το 10μηνο ανάμεσα στην προηγούμενη απόφαση του ΣτΕ και την ψήφιση του νόμου Κατρούγκαλου είναι η πλέον ευάλωτη περίοδος. Συγκλίνουσες νομικές απόψεις καταλήγουν πως το 10μηνο αυτό – Ιούνιος 2015 έως Μάιος 2016 – είναι το πλέον βάσιμο χρονικό διάστημα για αξιώσεις. Και γι αυτή την περίοδο, ωστόσο, θα πρέπει να αποφανθεί το ΣτΕ στην νέα κρίση της Ολομέλειάς του επί της αίτησης αναίρεσης. Υπενθυμίζεται πως οι μόνοι συνταξιούχοι που έχουν πληρωθεί αναδρομικά – δυο συνταξιούχοι της ΔΕΗ – είχαν δικαιωθεί για την περίοδο αυτή και ειδικότερα για το 6μηνο Ιούλιος 2015 – Δεκέμβριος 2015 (είχαν υποβάλλει την αγωγή τους τον Δεκέμβρη του 2015 και διεκδικούσαν χρήματα μέχρι εκείνο τον μήνα).

Προς το παρόν η διαφαινόμενη εικόνα είναι πως για το επίμαχο 10μηνο αναμένεται να δικαιωθούν με επιστροφές χρημάτων κατ αρχήν μόνο όσοι έχουν καταθέσει αγωγές στα δικαστήρια.

Πάντως και γι αυτή την μικρή περίοδο, το δημοσιονομικό βάρος είναι αρκετά σημαντικό. Μόνο για το 10μηνο, το κόστος των αναδρομικών για όλους τους συνταξιούχους υπολογίζεται περίπου στα 4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,1 δισ. αφορούν τις περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις και τα 2 δισ. τα χαμένα «δώρα».

Δείτε τις αποφάσεις όπως ανακοινώθηκαν από το ΣτΕ:

Η περίληψη της απόφασης για την ένταξη των δημοσίων υπαλλήλων στον ΕΦΚΑ και τις εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ

Η περίληψη της απόφασης για την κρατική χρηματοδότηση στις επικουρικές συντάξεις – αναλογιστική μελέτη στις επικουρικές συντάξεις σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ

Η περίληψη της απόφασης για τον επανυπολογισμό των κύριων συντάξεων σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ

Η περίληψη της απόφασης για τον επανυπολογισμό των κύριων συντάξεων σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ

Η περίληψη της απόφασης για την ένταξη στον ΕΦΚΑ των υφιστάμενων φορέων κοινωνικής ασφάλισης μισθωτών, αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών σύμφωνα με ανακοίνωση του ΣτΕ

newsit

Οκτώβριος 8, 2019

Leave a Reply

Κατασκευή και φιλοξενεία ιστοσελίδων Computer World - Ζέλκας Ευριπίδης