ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ: Οδηγός αγοράς και αλλαγής μπαταρίας αυτοκινήτου

1a1Πριν λίγο καιρό είχαμε παρουσιάσει τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να ξεκινήσετε το αυτοκίνητό σας  αν έχετε μείνει από μπαταρία.
Αν όμως η μπαταρία του αυτοκινήτου σας έχει εξαντλήσει τη ζωή της, όσες φορές και να ξεκινήσετε το αμάξι σας και να τη φορτίσετε, κάθε πρωί θα την βρίσκετε άδεια. Έτσι θα πρέπει να προβείτε σε αντικατάσταση της μπαταρίας.

Αντικατάσταση

Η αντικατάσταση της μπαταρίας είναι πάρα πολύ απλή υπόθεση και δεν χρειάζεται καμία απολύτως τεχνική γνώση για να το κάνετε. Μόνο ένα κατάλληλο κλειδί (8αρι ή 10αρι τις περισσότερες φορές) για να ξεβιδώσετε τις βίδες στη βάση και στους πόλους της μπαταρίας.

Διαδικασία

  1. Καταρχάς ξεβιδώνετε τις βίδες από την βάση που πιθανόν να συγκρατούν τη μπαταρία
  2. Έπειτα ξεβιδώνετε τα καλώδια από τους πόλους, ξεκινώντας από τον αρνητικό και τα αφαιρείτε
  3. Βγάζετε την παλιά μπαταρία
  4. Καθαρίζετε της βάση της μπαταρίας και τα τερματικά των καλωδίων. Ειδικά τα τερματικά των καλωδίων που ακουμπάνε στους πόλους
  5. Βάζετε την νέα μπαταρία στη θέση της, αφού σιγουρευτείτε ότι οι πόλοι έχουν την ίδια κατεύθυνση
  6. Βιδώνετε τα καλώδια στους πόλους, ξεκινώντας από τον αρνητικό
  7. Βιδώνετε καλά την βάση στήριξης
  8. Καλό είναι αν έχετε, να εφαρμόσετε ειδικό προστατευτικό σπρέι στους πόλους, ώστε να αποφύγετε την διάβρωση μεταγενέστερα.

Αγορά

Το μόνο κομμάτι που θα πρέπει να δώσετε λίγο σημασία είναι η κατάλληλη επιλογή της νέας μπαταρίας. Οι νέες μπαταρίες έχουν κόστος , αναλόγως τη χωρητικότητά τους, τις προδιαγραφές και την επωνυμία τους.
Ένα μεσαίου κυβισμού (1400-1600) συμβατικό αμάξι με βενζινοκινητήρα, χρειάζεται συνήθως 40-65 Ah μπαταρία . Ντιζελοκινητήρες ή μεγάλου κυβισμού αμάξια είναι πιο απαιτητικά και μπορεί να χρειάζονται 100+ Ah. Τα υβριδικά αμάξια ή όσα αμάξια έχουν τεχνολογία Start/Stop για οικονομία, παίρνουν ειδικές μπαταρίες.
Όλες οι μπαταρίες των αυτοκινήτων είναι περίπου 12V.

Χαρακτηριστικά μπαταρίας

Τα βασικά χαρακτηριστικά μιας μπαταρίας είναι
  • Ο τύπος και το μέγεθος της μπαταρίας
  • Τα Αμπερώρια με σύμβολο Ah  (είναι μονάδα μέτρηση χωρητικότητας της μπαταρίας)
  • Η ισχύς εκκίνησης με σύμβολο (ΕΝ ή CCA) που μετριέται σε Αμπέρ
  • Η Reserve Capacity (RC) που μετριέται σε λεπτά της ώρας
  • Ο τύπος των πόλων της μπαταρίας (μικροί ή μεγάλοι)
  • Η τοποθέτηση των πόλων (δεξιά, αριστερά, εκατέρωθεν ή στο πλάι). Ας τα δούμε όμως αναλυτικά.

Τύπος και μέγεθος της μπαταρίας

Το πρώτο πράγμα στο οποίο θα πρέπει να δώσετε σημασία είναι ο τύπος και οι διαστάσεις της μπαταρίας. Αν και αρκετοί τύποι αυτοκινήτων μπορούν να πάρουν σχεδόν όλους τους τύπους των μπαταριών, πάλι καλό είναι να διαλέξετε μια ίδια που να ταιριάζει απόλυτα στο αυτοκίνητό σας. Για να δείτε ποιον τύπο μπαταρίας χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό σας, μπορείτε να συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο χρήσης, κάποιο online οδηγό στο ίντερνετ, να ελέγξετε τον κωδικό της μπαταρίας που ήδη έχετε ή απλώς να μετρήσετε τις διαστάσεις τις παλιάς.
Το πιο εύκολο θα ήταν να δείτε το εγχειρίδιο χρήσης σας ή απλώς να δείτε τη ήδη υπάρχουσα μπαταρία.
Οι μπαταρίες έχουν έναν κωδικό που φανερώνει το μέγεθος και τον τύπο της μπαταρίας. Ο κωδικός αυτός διαφέρει αναλόγως με τη κατασκευή της μπαταρίας. Οι Γιαπωνέζικες έχουν διαφορετικούς κωδικούς από τις Ευρωπαϊκές/Αμερικάνικες.

Αμπερώρια (Ah)

Τα αμπερώρια ή αμπέρ (όπως τα λένε οι περισσότεροι στiς μπαταρίες) είναι μονάδα μέτρηση της χωρητικότητας της μπαταρίας. Σημαίνει ότι η μπαταρία αυτή μπορεί να παρέχει (αν είναι γεμάτη) τον αριθμό των αμπέρ που λέει για μία ώρα. Όσο πιο πολλά τα αμπερώρια τόσο πιο μεγάλη χωρητικότητα έχει η μπαταρία οπότε τόσο περισσότερο μπορεί να κρατήσει η μπαταρία χωρίς φόρτιση. Φανταστείτε το σαν τις απλές αλκαλικές μπαταρίες ΑΑ που χρησιμοποιούμε στις οικιακές συσκευές. Όλες έχουν τα ίδια Βολτ, το ίδιο μέγεθος και μπορούν να λειτουργήσουν τις ίδιες συσκευές αλλά κάποιες κρατάνε μέρες και κάποιες άλλες κρατάνε χρόνια. Η διαφορά είναι στα Αμπερώρια.
Πάντα να αγοράζετε μια μπαταρία τουλάχιστον ίδιων Αμπερωρίων με αυτή που είχε τοποθετήσει ο κατασκευαστής αρχικά. Μπορείτε να βάλετε φυσικά και αρκετά μεγαλύτερη αν θέλετε. Ειδικά αν έχετε σκοπό να έχετε λειτουργίες του αμαξιού για αρκετό διάστημα χωρίς ο κινητήρας να είναι σε λειτουργία, τότε καλό είναι να επιλέξετε μια μπαταρία με αρκετά Αμπερώρια.

Ισχύς εκκίνησης της μπαταρίας (ΕΝ ή CA ή CCA)

Η ισχύς εκκίνησης της μπαταρίας, είναι πόσο ρεύμα μπορεί να δώσει η μπαταρία κατά την εκκίνηση του κινητήρα. Αν και συνήθως πολλοί δεν το γνωρίζουν καν ή απλώς δεν δίνουν τη δέουσα σημασία, είναι αρκετά σημαντικό χαρακτηριστικό της μπαταρίας.
Το αυτοκίνητο κατά την εκκίνηση χρειάζεται αρκετό ρεύμα για ξεκινήσει σωστά. Ειδικά τα νεότερα αμάξια που έχουν ηλεκτρονικούς εγκεφάλους και αρκετά ηλεκτρονικά βοηθητικά συστήματα, χρειάζονται αρκετό ρεύμα κατά την εκκίνηση. Αν το αυτοκίνητό σας είναι αρκετά απαιτητικό γιατί έχει πολλά ηλεκτρονικά συστήματα, τότε χρειάζεστε μια μπαταρία με αρκετά Αμπέρ εκκίνησης. Οι τιμές που είναι συνήθως από 200 έως 1000 Αμπέρ.
Η ισχύς εκκίνησης έχει ένα συσχετισμό με τα Αμπερώρια της μπαταρίας, δηλαδή συνήθως όσο πιο πολλά Αμπερώρια, τόσο πιο μεγάλη θα είναι η ισχύς εκκίνησης. Αυτό βέβαια δεν ισχύει πάντα και έχει να κάνει κυρίως με την κατασκευή και την τεχνολογία της.
Έτσι για παράδειγμα μπορείτε να έχετε δύο φαινομενικά ίδιες μπαταρίες με τα ίδια Αμπερώρια αλλά με εντελώς διαφορετική ισχύ εκκίνησης.
Η ισχύς εκκίνησης είναι πάρα πολύ σημαντική. Με μικρότερη από την προτεινόμενη, δεν θα μπορείτε να θέσετε σε λειτουργία το αμάξι. Καλό είναι να προτιμήσετε μία με τιμή λίγο παραπάνω από την προτεινόμενη ή αυτή που έχει ήδη πάνω το αμάξι, έτσι ώστε να μην έχετε πρόβλημα σε περίπτωση που προσθέτετε νέα συστήματα στο αμάξι μεταγενέστερα.
Επίσης αυτή η τιμή τείνει να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου και τη φθορά της μπαταρίας. Έτσι αν είστε οριακά όταν αγοράσετε την νέα μπαταρία, μετά από 1-2 χρόνια θα έχετε πρόβλημα.
Βέβαια μην κάνετε υπερβολές γιατί έτσι θα πληρώσετε πολύ περισσότερα χρήματα από ότι κανονικά πρέπει, καθώς συνήθως η ισχύς εκκίνησης έχει αναλογική σχέση με το κόστος της μπαταρίας. 
Κάτι που θα πρέπει να προσέξετε είναι να μην πέσετε θύματα διαφημιστικής πλάνης. Και αυτό γιατί υπάρχουν 3 διαφορετικές τιμές για κάθε μπαταρία. Μία είναι η CCA τιμή και είναι η τιμή σε μέτρηση σε -20 βαθμών Κελσίου, μία άλλη είναι η CA και είναι η τιμή για μέτρηση σε 0 βαθμούς Κελσίου και τέλος είναι η HCA που είναι η τιμή για μέτρηση στους 27 βαθμούς Κελσίου.
Οι τιμές αυτές είναι διαφορετικές πάντα και συνήθως η CCA είναι το 60% της HCA και το 80% της CA.
Συνήθως αν δεν αναφέρεται κάτι άλλο, πρόκειται για την CCA. Μπορεί όμως μια μπαταρία να έχει σαν τιμή “κράχτη” την HCA (επειδή πάντα είναι υψηλότερη) και να σας παραπλανήσει.

Χρόνος αποθέματος (Reserve Capacity)

Αν και στην Ελληνική αγορά δεν γράφεται καν στις ετικέτες των μπαταριών πολλές φορές, είναι ένα άλλο χαρακτηριστικό των μπαταριών που είναι καλό να προσέξουμε. Μπορεί να νομίζουμε ότι η μπαταρία του αμαξιού είναι απαραίτητη μόνο στην εκκίνηση του αμαξιού, αλλά η μπαταρία χρειάζεται για να λειτουργεί συνεχώς το αμάξι. Αν το σύστημα φόρτισης του αμαξιού αντιμετωπίσει πρόβλημα, τότε μετά από κάποιο διάστημα το αμάξι θα σταματήσει τη λειτουργία του.
Έτσι το RC μας δείχνει πόσο θα κρατήσει. Όσο μεγαλύτερο το νούμερο τόσο καλύτερα για τη μπαταρία. Η μονάδα μέτρησης είναι τα λεπτά της ώρας.

Τύπος πόλων της μπαταρίας

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό των μπαταριών αυτοκινήτου είναι το μέγεθος των πόλων. Υπάρχουν 2 βασικές κατηγορίες. Οιμικροί και οι μεγάλοι πόλοι (Υπάρχουν και οι μπαταρίες με φλάντζα αλλά είναι σπάνιες στα επιβατικά οχήματα).
Δεν υπάρχει κάποιος κανόνας για το ποια μάρκα χρησιμοποιεί ποιο τύπο. Τις περισσότερες φορές έχει να κάνει με το που κατασκευάστηκε το αυτοκίνητο (χωρίς πάντα να είναι απαράβατος κανόνας). Έτσι συνήθως τα αμάξια που φτιάχτηκαν στην Ιαπωνία έχουν μικρούς πόλους, ενώ τα Ευρωπαϊκά και Αμερικάνικα μεγάλους.
Καλό θα είναι πάντως απλώς να κοιτάξετε την ήδη υπάρχουσα μπαταρία για να το διαπιστώσετε μόνοι σας.
Οι μεγάλοι (ή κλασσικοί) πόλοι έχουν διάμετρο περίπου 17.5-19.5 χιλιοστά στον θετικό πόλο και 16-18 χιλιοστά στοναρνητικό πόλο .
Οι μικροί (ή Ιαπωνικού τύπου) πόλοι έχουν διάμετρο περίπου 12.5-14 χιλιοστά στον θετικό πόλο και 11-12.5 χιλιοστά στον αρνητικό πόλο .

Τοποθέτηση των πόλων της μπαταρίας

Κάτι ακόμα που θα πρέπει να προσέξετε είναι η τοποθέτηση των πόλων της μπαταρίας. Εδώ υπάρχουν τέσσερις ουσιαστικά κατηγορίες.
  • Αυτές με δεξιά τους πόλους (Εικ.1) κατά μήκος του άνω τμήματος της μπαταρίας,
  • Αυτές με αριστερά τους πόλους (Εικ.2) κατά μήκος του άνω τμήματος της μπαταρίας
  • Αυτές με τους πόλους στο πάνω μέρος του άνω τμήματος της μπαταρίας (Εικ.3)
  • Και αυτές που τις έχουν στο πλάι της μπαταρίας. Οι τελευταίες είναι αρκετά σπάνιες στα επιβατικά αμάξια στην Ελληνική αγορά.
Μερικά αμάξια δεν έχουν πρόβλημα και έχουν τη δυνατότητα να πάρουν τις δύο πρώτες κατηγορίες. Στα περισσότερα όμως, για να μην έχετε πρόβλημα καλό είναι να διαλέξετε το σωστό.
Η διάκριση είναι εύκολη, απλώς κοιτάξτε την ήδη υπάρχουσα μπαταρία και δείτε σε ποια μεριά είναι οι πόλοι με τον θετικό να είναι στο πάνω μέρος. Έτσι αν είναι με τον θετικό προς τα πάνω δεξιά οι πόλοι, τότε η μπαταρία είναι δεξιά. Αν είναι δεξιά με τον θετικό πόλο προς τα κάτω τότε είναι αριστερή η μπαταρία.
Σε σπάνιες περιπτώσεις οι πόλοι είναι στο πάνω μέρος της μπαταρίας ή ακόμα και στο πλάι.

Τι άλλο θα πρέπει να προσέξετε

Εκτός από όλα τα βασικά χαρακτηριστικά μιας μπαταρίας υπάρχουν και κάποια ειδικά χαρακτηριστικά, που καλό είναι να έχετε κατά νου

Ημερομηνία κατασκευής

Κάτι πολύ σημαντικό που θα πρέπει να έχετε υπόψιν σας, είναι η ημερομηνία κατασκευή της μπαταρίας. Όσο πιο καινούργια είναι τόσο καλύτερο. Αυτό γίνεται γιατί με τον καιρό οι πλάκες που έχει μέσα η μπαταρία χάνουν τις ιδιότητές τους, ακόμα και αν δεν γίνεται χρήση της μπαταρίας.

Μερικοί μήνες φυσικά δεν έχουν σημαντική διαφορά, αλλά μια αχρησιμοποίητη μπαταρία κατασκευής του 2004 με μία κατασκευής του 2014, έχει τεράστια διαφορά. Γιαυτό ελέγξτε ή ρωτήστε πριν αγοράσετε, την ημερομηνία κατασκευής της μπαταρίας.

Αν δεν λέει στο κουτί ή στην ετικέτα την ημερομηνία κατασκευής, σίγουρα θα την έχει χαραγμένη σε κάποιο σημείο στο πλάι ή σε κάποιο αυτοκόλλητο.

Αν είναι σε αυτοκόλλητο, πιθανώς να δείτε ένα κωδικό τύπου B12 ή C2. Το πρώτο γράμμα είναι για το μήνα και είναι σε λατινικούς χαρακτήρες από το A έως το M (με εξαίρεση το Ι). Με το Α να είναι ο Ιανουάριος και το M ο Δεκέμβρης.

Αν είναι χαραγμένο ή τυπωμένο στο πλάι με τη μορφή κάποιου κωδικού, θα είναι συνήθως 4-6 ψηφία. Στους 4-ψήφιους το πρώτο ψηφίο είναι συνήθως αριθμός και είναι το έτος που κατασκευάστηκε ενώ το δεύτερο είναι γράμμα και αφορά το μήνα από Α-Μ όπως είπαμε παραπάνω.
Αν είναι 6-ψήφιος ο κωδικός τότε το 4 ή 5 ψηφίο θα είναι αριθμός και θα είναι το έτος κατασκευής. Για παράδειγμα το CW02K1 σημαίνει ότι κατασκευάστηκε  τον Οκτώβριο του 2002.
Να προτιμάτε μπαταρίες που είναι το πολύ 12 μήνες στο ράφι. Το ιδανικό είναι λιγότερο από 6. Μην επαναπαυτείτε στα λόγια του πωλητή, αλλά ζητήστε να σας δείξει το κωδικό ημερομηνίας πάνω στη μπαταρία.

Start/Stop λειτουργία

Τα υβριδικά οχήματα και πολλά νέας τεχνολογίας οχήματα, έχουν την λεγόμενη Start/Stop λειτουργία. Δηλαδή σβήνουν τον κινητήρα όταν βρίσκετε σε στάση για οικονομία καυσίμου. Αυτός ο τύπος των οχημάτων αν και μπορεί να λειτουργήσει και με απλές συμβατικές μπαταρίες, καλό είναι να χρησιμοποιεί μπαταρίες με κατάλληλη τεχνολογία για Start/Stop πχ AGM τεχνολογία.

Αυτό γίνεται γιατί με τον τρόπο που λειτουργούν αυτά τα αυτοκίνητα, οι απλές συμβατικές μπαταρίες έχουν πολύ μικρότερο χρόνο ζωής. Δυστυχώς αυτές οι μπαταρίες είναι αρκετά πιο ακριβές από τις συμβατικές, αλλά έχουν πολύ μεγαλύτερο χρόνο ζωής σε ένα τέτοιο αυτοκίνητο.

Οπότε αν έχετε ένα τέτοιο αυτοκίνητο, ελέγξτε για σήμανση Start/Stop πάνω στη μπαταρία και συμβουλευτείτε αναλυτικά συγκριτικά τεστ καθώς οι διαφορές στον χρόνο ζωής των μπαταριών σε τέτοια αυτοκίνητα είναι πάρα πολύ μεγάλες.

Κρύο κλίμα

Αν και στην Ελλάδα το κλίμα είναι σχετικά ήπιο, υπάρχουν περιοχές που η θερμοκρασία μπορεί να πέσει αρκετά κάτω από το μηδέν. Σε αυτές τις περιοχές οι μπαταρίες πρέπει να είναι πιο ισχυρές από ότι σε περιοχές με θερμό κλίμα ή να είναι ειδικές για κρύο κλίμα για να μην αντιμετωπίζετε προβλήματα.

Εγγύηση

Πολλές μπαταρίες προσφέρουν εγγύηση αντικατάστασης για τα 1-2 πρώτα χρόνια. Μερικές πιο επώνυμες δίνουν έως και 4 χρόνια. Αν και δεν είναι σύνηθες να χαλάσει μια μπαταρία τόσο νωρίς, καλό είναι να προτιμήστε μπαταρίες που προσφέρουν μεγαλύτερη εγγύηση, αν δεν υπάρχει τεράστια διαφορά στην τιμή.

Μάρκα μπαταρίας

Αν και το βασικό σε μια μπαταρία είναι τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, πολύ σημαντική είναι και η επωνυμία της. Μην εμπιστεύεστε ανώνυμες ή πολύ οικονομικές μπαταρίες. Η κατασκευή και η τεχνολογία της μπαταρίας παίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία της και στον χρόνο ζωής τον οποίο θα έχει. Οπότε κάτι που φαίνεται πιο οικονομικό κατά την αγορά, ίσως να είναι πιο ακριβό στη πραγματικότητα.

Ανακύκλωση μπαταρίας

Τέλος όταν αλλάξετε μπαταρία θα πρέπει να βρείτε τι θα κάνετε με την παλιά. Μια λύση είναι να την χρησιμοποιήσετε κάπου αλλού για κάποιο διάστημα. Ακόμα και αν φαίνεται άδεια, μπορεί να έχει λίγη ζωή ακόμα μέσα της και ίσως να μπορεί να λειτουργήσει για κάποιους μήνες ένα μικρότερο ή παλαιότερο αμάξι για παράδειγμα.
Αν δεν γίνεται να το κάνετε αυτό, τότε θα πρέπει να την ανακυκλώσετε. Οι μπαταρίες περιέχουν οξέα που είναι επικίνδυνα για την υγεία μας και μπορεί να μολύνουν το περιβάλλον. Γιαυτό για κανέναν λόγο δεν θα πρέπει να την πετάξετε στον κάδο.
12 Φεβρουαρίου, 2016
Κατασκευή και φιλοξενεία ιστοσελίδων Computer World - Ζέλκας Ευριπίδης